აპოკრიფები - ენოქის წიგნის აპოლოგია 4 - აპოკალიფსისი

Перейти к контенту
სწავლანი > აპოკრიფები
ენოქის წიგნის აპოლოგია

თ. IV. წარღვნის შემდეგ
ნოეს კიდობანი


1. გოლიათთა სისხლი

როდესაც წარღვნით გამოწვეულ ცვლილებებს ვაფასებთ, უნდა ვაღიაროთ, რომ აღსრულებული განწმენდის მთელი რადიკალურობისდა მიუხედავად და ნოეს, როგორც ღმრთის რჩეულის გამონაკლისობისა, გოლიათთა ეპოქის სულიერი მემკვიდრეობის პრობლემა ვერ განიკურნა და ის წარღვნამდელ სამყაროში გადაინაცვლა.

ამ თვალსაზრისით, საკვანძო მოვლენად, რომელმაც ხისტად განაცხადა ადამიანებზე ბოროტ სულთა ბატონობის შესახებ, წარმოჩინდება ნოეს შეურაცხყოფა, რომელიც მისმა "უმცროსმა ვაჟმა", ანუ შვილიშვილმა აღასრულა. ბიბლია ხაზს უსვამს, რომ "ნოე კაცი მართალი სრული იყო ნათესავსა შინა მისსა, ღმერთსა სათნო ეყო ნოე" (დაბ. 6:9), რაც სიტყვასიტყვით ნიშნავს არა მარტო მაღალ მორალურ თვისებებს, არამედ შინაგანი ფიზიოლოგიური ნაკლის - გოლიათთა სისხლის არქონასაც. ამიტომაც მისი ვაჟები, მათ შორის ქამიც, ასევე "უბიწონი" იყვნენ. მაგრამ, ამასთან, იყო თუ არა "სუფთა" ქამის ცოლი და იყო თუ არა ის თავისუფალი ამ დემონური "გენეტიკისგან" ჩვენ არ ვიცით, თუმცა, მათი ნაყოფი, ქანაანი, აშკარად დემონურ წახდენილობაზე მოწმობს.
ქანაანის წყევლა
"გამოფხიზლდა ნოე ღვინისაგან და შეიტყო, როგორ მოეპყრა მას უმცროსი ვაჟი. თქვა: წყეულიმც იყოს ქანაანი! თავისი ძმების მორჩილთა მორჩილი იყოს!" (დაბ. 9:24). ი. შ. ფონ კაროლსფელდის (1852–1860 წწ.) გრავიურა. "დასურათებული ბიბლია" («Die Bibel in Bildern»), ლეიპციგი, გერმანია.

 
ეს საკმაოდ საგულისხმო ისტორიაა: ნოემ დალია ახალი მოსავლის ღვინო და დაიძინა. მისი შუათანა ვაჟი ქამი შევიდა მამის კარავში და "დაინახა ქამმა, ქანაანის მამამთავარმა, მამის სიშიშვლე და შეატყობინა გარეთ თავის ორ ძმას" (დაბ. 9:24), სიმსა და იაფეტს. "აიღეს სემმა და იაფეთმა სამოსელი, მოისხეს მხრებზე, უკუსვლით მივიდნენ და დაფარეს მამის სიშიშვლე. პირი უკან ჰქონდათ მიქცეული და მამის სიშიშვლე არ დაუნახავთ" (დაბ. 9:23). ხოლო როდესაც "სგამოფხიზლდა ნოე ღვინისაგან და შეიტყო, როგორ მოეპყრა მას უმცროსი (ძვ. ქართ.: "უჭაბუკესი" – "აპოკ." რედ.) ვაჟი. თქვა: წყეულიმც იყოს ქანაანი! თავისი ძმების მორჩილთა მორჩილი იყოს!" (დაბ. 9:24). ბიბლია გონივრულად არ წარმოთქვამს იმას, თუ "როგორ მოეპყრა მას" ქამის შვილი ქანაანი, თუ რა მოიმოქმედა "უჭაბუკესმა ვაჟმა" (დაბ. 9:24) (1).

____________

1. "უჭაბუკესი ვაჟი" - ეს არის შვილიშვილი, მოცემულ შემთხვევაში ქანაანი. როგორც ვიცით, ბიბლიური პერსონაჟის პირდაპირი შთამომავალი შეიძლებოდა წოდებულიყო ნოეს შვილად. მაგალითად, "იოსები, დავითის ძე". იმის შესახებ, რომ ქამი არ იყო "უმცროსი ვაჟი", აშკარად დადასტურებულია იუბილეთა წიგნში: "და ამ შვიდეულის მესამე წელს მან (ნოეს ცოლმა) უშვა მას სემი, და მეხუთე წელს ქამი, ხოლო მეექვსე შვიდეულის პირველ წელს იაფეტი" (იუბილ. 4:42). ანუ, ქამი ნოეს შუათანა შვილი იყო.

____________

აშკარად არადამაჯერებელია მცდელობა დაცულ იქნას დელიკატურობა და, ნათელი ტექსტის საწინააღმდეგოდ, რაიმე განმარტება მიეცეს ამ სამარცხვინო ეპიზოდს, რომელმაც ახალი ფურცელი გადაშალა კაცობრიობის "მრუში გახელების" სიაში (თვით მეტყველების ფორმა: "როგორ მოეპყრა მას" (ძვ. ქართ.: "რაოდენ უყო მას" – "აპოკ." რედ.) სულაც არ ვარაუდობს მძინარე მამის სიშიშვლის დანახვას). ბიბლიის ტექსტი ცალსახად ასახელებს დამნაშავეს და წყეულად აცხადებს "უჭაბუკესს", ანუ ნოეს შვილიშვილს - ქანაანს, რომელმაც საშინელი ცოდვა ჩაიდინა.

რატომ მიაჩნიათ დამნაშავედ ქამი, რომელმაც მამის კარავში შეიხედა - გაუგებარია. მითუმეტეს, რომ მამობრივი მცნებები სიშიშვლესთან დაკავშირებით ნოემ დააწესა "ოცდამერვე იუბილეს (ანუ აღწერილი მოვლენებიდან რამოდენიმე წლის შემდეგ - მ. მ.) (ასეა იუბილეთა წიგნში)... მან მისცა მცნება თავის შვილებს, რათა სამართლიანნი ყოფილიყვნენ, დაეფარათ თავიანთი სხეულის სიშიშვლე და ედიდებინათ შემოქმედი, პატივი მიეგოთ მშობლებისთვის, ჰქონოდათ ერთმანეთის სიყვარული და საკუთარ სულები დაეცვათ მრუშობის, უწმინდურობებისა, ყოველგვარი უსამართლობებისგან" (იუბილ. 7).

ვფიქრობთ, ყოველ მსგავს შემთხვევაში, წმიდა წერილის ტექსტების განმარტების დროს, ზნეობრივი და სხვა სახის სირთულეები ჩნდება, სასარგებლოა მოვუსმინოთ ცნობილი მართლმადიდებელ ღვთისმეტყველს ვ. ნ. ლოსკის, რომელიც "სქოლასტიკური ლათინური თეოლოგიის ტყვეობიდან რუსული ღვთისმეტყველების გათავისუფლების" ინიციატორი გახლდათ (Флоровский Георгий, протоиерей. Пути русского богословия. Киев: «Путь к  истине», 1991. С. 110). ვლადიმერ ლოსკი წერდა, რომ "მიამიტობა და უკეთურება იქნებოდა... მოგვეშორებინა სიძნელეები ისე, რომ დაგვემახნიჯებინა გამოცხადების იმ სიტყვების აზრი, რომლებიც ეწინააღმდეგებიან ჩვენს აზროვნებას და არ ეთანხმებიან იმას, რაც ჩვენ ღმრთითსაკადრისად გვეჩვენება" (Лосский. Очерк мистического богословия. С. 53).

ღმერთთან დაკავშირებით არაფერია შემთხვევითი. ასეა ნოეს შემთხვევაშიც, ამ ამბიდან ძალიან მალე, მის მიერ დაწყევლილი შვილიშვილის - ქანაანის მიწების საზღვრებზე განთავსდებიან ქალაქები სოდომი და გომორა, სქესობრივი გარყვნილებისა და უწმინდურების მსოფლიო სიმბოლონი, რომლებიც სოდომიის საშინელ ცოდვებსი ჩაიძირნენ: "ქანაანელთა საზღვარი იდო სიდონიდან გერარის მიმართულებით ღაზამდე; სოდომ-გომორის, ადმას და ციბოიმის მიმართულებით ლაშაყამდე" (დაბ. 10:19).

ამავე საზღვრებში იმეფებს წარღვნის შემდგომი პირველი სასტიკი გოლიათი ნებროთი "ამან დაიწყო ძალის გამოჩენა ქვეყანაზე" (დაბ. 10:8). ეს ამპარტავანი და ღმრთისმბრძოლი მმართველი - ქამის მეორე შვილიშვილია, გაფუჭებული სისხლის ნაყოფი, რომელმაც ბრძანა აეშენებინათ ბაბილონის ცნობილი გოდოლი - ღმრთისგან განდგომისა და უგუნური ამპარტავნების სიმბოლო.

და მოგვიანებით ქანაანის ეს მიწები კვლავ დაჰბადებენ გოლიათ-რეფაიმთა თაობას. და ღვთითრჩეული ერი მათთან ხანგრძლივ ბრძოლას გამართავს, რომელთაგან "ერთ სულსაც კი არ ტოვებდა ცოცხალს" (მეორე რჯლ. 20:16), რათა "კვლავ განეკურნა მიწა, რომელიც გარყვნეს ანგელოზებმა" (ენოქი 2:38).
დავითი და გოლიათი
2. რეფაიმთა დროება

ვერავინ უარყოფს იმ ფაქტს, რომ გიგანტების ეპოქის მემკვიდრეობა ვლინდებოდა წარღვნისშემდგომ ისტორიაშიც და თან სდევდა მას. საკმარისია გავიხსენოთ მრავალრიცხოვანი ბიბლიური ტექსტები, რომელთაც ახსენებს თეოდორიტე კვირელი: "როდესაც მესმის, როგორ ამბობს წმიდა წერილი ენაყზე, კერძოდ ის, რომ წარმოიშვა იგი ბუმბერაზთაგან (რიცხვ. 13:33 (34)), და ყოგზე, რომ მისი საწოლი იყო რკინის, "მისი სიგრძე ათი წყრთაა, სიგანე - ოთხი წყრთა" (2 რჯლ. 3:11) და მხოლოდ ის "იყო დარჩენილი რეფაიმთა მოდგმიდან" (იქვე); როდესაც მესმის, როგორ ჰყვებიან ისრაელიანთა მსტოვრები: "იქ ვნახეთ დევკაცები, ყანაკის ძენი, დევკაცთა შთამომავალნი. კალია გვეგონა ჩვენი თავი და ასეც ვჩანდითო მათ თვალში" (რიცხვ. 13:34); როდესაც მესმის გოლიათზე, რომ "ექვსი წყრთა და ერთი მტკაველი იყო მისი სიმაღლე" (1 მეფ. 17:4); ვფიქრობ, ბუმბერაზები საკმაოდ დიდი სიმაღლის მქონე ადამიანები იყვნენ" (Феодорит Кирский, блаженный. Изъяснение трудных мест Божественного Писания. М.: Изд. Совет РПЦ, 2003. Т. 1. С. 43).
რეფაიმ ყოგის რკინის საწოლი
ოღონდ, ისიც მართალია, რომ არსებობს ერთი უცნაურობა: ბიბლიაში ცალკეა აღნიშნული, რომ ერთადერთი, ვინც წარღვნამდელ დევკაც-რეფაიმთა ტომიდან გადარჩა, იყო ამორეველთა მეფე ყოგი: "მხოლოდ ყოგი, ბაშანის მეფე, იყო დარჩენილი რეფაიმთა მოდგმიდან" (2 რჯლ. 3:11). მაგრამ ებრაელებმა მოსეს წინამძღოლობით ის აღთქმული მიწისთვის გამართულ მეორე დიდ ბრძოლაში დაამარცხეს. ყოგის დაღუპვის შემდეგ მისი სიდიდის ძეგლად დარცა მისივე რკინის საწოლი: "აჰა, მისი საწოლი, რკინის საწოლი! აჰა, აქ არის ის ყამონიანთა რაბაში: მისი სიგრძე ათი წყრთაა (4 მეტრზე მეტი - ავტ.)" (2 რჯლ. 3:11). თუმცა, ჩვენ ვიცით, რომ ამ წარღვნამდელი მემკვიდრეობის ბოლომდე მოსპობა ვერ მოხერხდა: დევკაც-რეფაიმებს რამოდენიმე ასეული წლის შემდეგ აქტიურად ებრძოდა მეფე დავითი.

იუდეველი მწიგნობრები ცდილობდნენ გადაეჭრათ ეს შეუთახმებლობა, და ამტკიცებდნენ, რომ ყოგი - ერთადერთი ნეფილიმია, ან წარღვნამდელი ბუმბერაზი, რომელმაც გადაიტანა წარღვნა. ასე, მაგალითად, ზეპირი თორას (მიდრაშის) ერთ-ერთ განყოფილებაში ნათქვამია: "მან (ყოგმა) წაღვნა დაძლია, რადგან ნოესგან ნებართვა მიიღო გარედან ჩასჭიდებოდა კიდობანს". მაგრამ უნდა გავიხსენოთ, რომ, ჯერ-ერთი, წარღვნა გრძელდებოდა ერთ წელიწადზე მეტ ხანს, და მეორეც, ყოგის წარღვნამდელი ჰიპოთეტური დაბადების დროიდან ქანაანის მიერ იუდეველთა დაპყრობამდე და ყოგთან შეტაკებამდე გავიდა ათას წელზე მეტი. ასე რომ, აქ უფრო არაზუსტ განმარტებასთან გვაქვს საქმე, და იმ მომენტისთვის მარტო ყოგი არ იყო "დარჩენილი რეფაიმთა, ანუ ბიბლიურ გიგანტთა მოდგმიდან" (Гиганты // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. СПб., 1908–1913). ბიბლიის ახალრუსული თარგმანი კიდევ უფრო აზუსტებს თარგმანს: "ყოგი, ბაშანის მეფე, ერთ-ერთი უკანასკნელი იყო რეფაიმთა, გიგანტი ხალხის მოდგმისგან" (რუს. თარგმ.: "Ог, царь Башана, был одним из последних рефаимов, народа гигантов").

იუდეველთა გამოსვლა ეგვიპტიდან მოხდა წარღვნიდან თითქმის ათასი წლის შემდეგ, მაგრამ ამ დროშიც კი ისინი პირდაპირ გადაეყარნენ ამ წარღვნამდელ გიგანტთა ღმრთისმბრძოლი სისხლის მქონე ხალხს: "იქ ვნახეთ დევკაცები, ყანაკის ძენი, დევკაცთა შთამომავალნი. კალია გვეგონა ჩვენი თავი და ასეც ვჩანდითო მათ თვალში" (რიცხვ. 13:33 (34)).

ადამიანთა მსხვერპლშეწირვა მოლოქისადმი
მსხვერპლშეწირვა მოლოქისადმი. ასურფინიკიელთა და ყამონეველთა რელიგია. გრავიურა ჩ. ფოსტერ კენტის წიგნიდან "ბიბლიური გეოგრაფია და ისტორია", 1911 წ. "ყრმათა უწყალოდ მხოცველნი, და ადამიანის შიგნეულის და სისხლის მჭამელნი; საიდუმლოდ მსხვერპლის შემწირველნი" (შეად. სოლომონი 12:5).

ღმრთითრჩეულმა იდუეველმა ერმა, მიუხედავად ამ ბუმბერაზთადმი შიშისა, ღმრთისგან მიიღო რწმუნება, რომ მათ დაამარცხებდა (მეორე რჯლ. 9:2) და ჯერ მოსეს, შემდეგ კი იესუ ნავეს ძის მეთაურობით შეუდგა ამ წარღვნამდელი გადამდები სენის მატარებელთა ამოჟლეტას "ყენაკის ძეთა" სახით, რომლებიც ხებრონში, დებირსა და ანაბეში ცხოვრობდნენ. ხაზი უნდა გაესვას იმას, რომ ლაპარაკი იყო სწორედ ამ თესლის სათითაოდ ამოწყვეტაზე, მათ ტოტალურ განადგურებაზე: "ოღონდ ამ ხალხთა ქალაქებიდან, რომლებიც უფალმა, შენმა ღმერთმა, მოგცა წილად, ერთი სულიც არ დატოვო ცოცხალი" (მეორე რჯლ. 20:16), "ახლა გაწყვიტეთ ბავშვებში ყოველი მამროვანი, ყოველი ქალი, რომელსაც შეცნობილი ჰყავს კაცი მამრის საწოლზე, მოკალით" (რიცხვ. 31:17).

შედეგად ბუმბერაზთა შთამომავლები გარკვეული დრო მხოლოდ "ღაზაში, გეთში და აშდოდში დარჩნენ" (იესუ ნავე 11:22), მაგრამ შემდეგში იქაც გაანადგურეს. დედამიწაზე ამ ხალხთა უკანასკნელ წარმომადგენელს წარმოადგენდა გოლიათი გეთიდან, რომელიც დავითმა მოკლა (1 მეფ. 17:4). იყვნენ სხვა ბუმბერაზები რეფაიმთაგან, მაგალითად, "ლახმი, გოლიათის ძმა, რომლის შუბის ტარი მქსოველთა ლილვისოდენა იყო (ლილვი - საქსოვი დაზგის ნაწილი, მრგვალი ხე, – საგორავი - ავტ.)" (1 პარ. 20:6), ან კიდევ "ოთხი ეყოლა რაფას გეთში; ყველა ესენი დავითსა და მისი ხალხის ხელით დაეცნენ" (2 მეფ. 21:22).

კიდევ ერთხელ აუცილებელია ყურადღება მივაქციოთ იმას, რომ უფალი ღმრთითრჩეული ერის ხელით ასრულებს საგანგებო მნიშვნელობის ამოცანას, რომლის გარეშეც კაცობრიობის ისტორია ვერ გაგრძელდება და ვერ განხორციელდება ღმრთის განგება კაცობრიობის ცხონებასთან დაკავშირებით. პალესტინის მიწა, ღვთიური გეგმის ეს საკრალური ტერიტორია, უნდა განიწმინდოს. მაგრამ ამ განწმენდის შემდეგაც, მეფე დავითის სახელოვანი საქმეების შემდეგაც, კიდევ ათასი წელი დასჭირდება იუდეველ ერს, რომ მოემზადოს მესიის მოსვლისთვის.
ადამიანთა მსხვერპლშეწირვა მოლოქისადმი
ყრმათა მსხვერპლშეწირვა მოლოქისადმი
"ყრმათა უწყალოდ მხოცველნი, და ადამიანის შიგნეულის და სისხლის მჭამელნი; საიდუმლოდ მსხვერპლის შემწირველნი" (შეად. სოლომონი 12:5).

შეუძლებელია არ დავინახოთ, რომ იუდეველთა ღმრთითშთაგონებული ბელადები იჩენენ გაუგონარ სისასტიკეს, განსაკუთრებულს თვით წარმართული სამყაროსთვისაც კი. მეფე დავითი, აგრძელებდა რა ძველი პალესტინის ხალხთა განადგურების ტრადიციას, არსებითად, გენოციდის კანონებით მოქმედებდა. მაგალითად, "გამოიყვანა იქ მყოფი ხალხი და ხერხით, რკინის ფარცხებით და რკინის ცულებით სიკვდილი გადაუწყვიტა, სააგურე ქურაში გაატარა ისინი. ასე მოექცა ყამონიანთა ყველა ქალაქს და დაბრუნდა დავითი თავისი ხალხითურთ იერუსალიმში" (2 მეფ. 12:31) ან კიდევ, "გაგზავნა მათთან საზოგადოებამ თორმეტი ათასი კაცი, მაგარი ვაჟკაცები, უბრძანა: წადით და დედაწულიანად მახვილით მოსრეთ გალაადის იაბეშის მკვიდრნი" (მსაჯ. 21:10). ამ ომების მეთოდები იმიტომაც არის ასეთი არაადამიანური, რომ ლაპარაკია არა იმედენად ადამიანებზე, რამდენადაც მუტანტებზე, რეფაიმებზე, "მკვდრებზე", ბნელეთის ძალთა ნაშიერებზე.
წარღვნამდელი ბუმბერაზები
უნდა აღინიშნოს, რომ წმიდა წერილში მითითებული რეფაიმთა სიმაღლე თუმც შთამბეჭდავია, მაგრამ არც ისე საშინელი, როგორიც იყო წარღვნამდელ ბუმბერაზ-ნეფილიმთა სიმაღლე. ასე, მაგალითად, ყოგის სიმაღლე სულ რაღაც 4 მეტრი იყო, გოლიათი, რომელიც 400 წლის შემდეგ ცხოვრობდა, 3 მეტრს აღწევდა. მაშინ როდესაც, წარღვნამდელი გოლიათების სიმაღლე, სანდო არქეოლოგიური აღმოჩენების მიხედვით, იწყება 12-15 მეტრიდან და უფრო მაღლაც.
წარღვნამდელი ბუმბერაზები
გაგრძელება იქნება.

Назад к содержимому