განმარტებანი - ქრისტეს სასწაულები და იგავები - 3 - აპოკალიფსისი

Перейти к контенту
სწავლანი > განმარტებანი
ქრისტეს სასწაულთა შესახებ

სნეულებათა განკურნება, სასწაულნი, ქადაგებანი
ორი ბრმის განკურნება
დეკანოზ ლევ ლიპეროვსკის წიგნიდან: "ქრისტეს სასწაულები და იგავები" (Чудеса и притчи Христовы)


შინაარსი:

ორი ბრმის განკურნება

(მთ. 9:27-31)

სიბრმავე ერთ-ერთი ყველაზე საშინელი სნეულებაა, რომელიც თრგუნავს ადამიანის სულს. მხედველობა დაკარგული ადამიანი კარგავს ცის, მზის, ყველა ფორმის სილამაზის, ხილული სამყაროს ფერებისა და ადამიანთა დანახვის სიხარულს. ის ასევე კარგავს ადამიანებთან ნორმალური ურთიერთობის თავისუფლებას: ხდება სხვაზე დამოკიდებული და უუნარო. თითქმის შეუძლებელია ის არ იყოს პესიმისტი, თუკი თავის სულში მარადიული ნათლის, სილამაზისა და სიმართლის წყაროს - ღმერთს არ იპოვის. აი მაშინ სულიერი ძალები ძლიერდებიან და მტკიცდებიან, იფურჩქნებიან იმაზე მეტად, ვიდრე თვალხილულებში.

ბრმა ადამიანს სხვა ადამიანებზე მეტად უმახვილდება სმენა, შეხება და სხვა გრძნობები. ადამიანი იწყებს ისეთი საგნების სულიერ ხედვას, რომელიც მიუწვდომელია თვალხილულთათვის, რადგან ამგვართა უმეტესობა "თვალნი ასხენ და ვერ ხედავენ, ყურნი ასხენ და არ ესმით". ხოლო სულიერი ხედვა ადამიანს ბრძენთა შორის ამყოფებს, რომელთაც ეხსნებათ ჭეშმარიტება ღმერთზე, სამყაროზე და ადამიანზე.

მაგრამ სულიერი ცხოვრების გარეშე ბრმა იღუპება... ქრისტეს ებრალებოდა ბრმები და მათ მხედველობას უბრუნებდა.

მოციქული მათე გვიყვება ორი ბრმის შესახებ, რომლებიც უფალმა იაიროსის ქალიშვილის მკვდრეთით აღდგინების შემდეგ განკურნა. "იქიდან წამოსულს, - ბრძანებს მახარობელი, - ორი უსინათლო გამოედევნა ყვირილით: შეგვიწყალე, იესო, დავითის ძეო! და როდესაც მივიდა სახლში, მიეახლნენ უსინათლონი; და უთხრა მათ იესომ: გწამთ თუ არა, რომ შემიძლია ამისი ქმნა? ხოლო მათ თქვეს: დიახ, უფალო".

მახარობელი არ გვიყვება, თუ ვინ და რა კატეგორიის იყვნენ ეს ბრმები, როგორი იყო მათი სულიერი და ზნეობრივი სახე, მაგრამ, ყოველ შემთხვევაში, ისინი, ისე რომ ვერ ხედავდნენ მაცხოვრის სახეს, დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ ის არის "უფალი, დავითის ძე", მაშასადამე მესია, და სწამდათ მისი სასწაულთმოქმედი ძალის. ამავდროულად, ესენი იყვნენ თავის მოთხოვნაში დაჟინებული ადამიანები: ისინი განუშორებლად თან მისდევდნენ ქრისტეს და მასთან ერთად (დაუპატიჟებლად) შევიდნენ ვიღაცის სახლში, რათა იქაც გაეგრძელებინათ თხოვნა-ვედრება მათი განკურნებისთვის.

"მაშინ თვალებზე შეეხო ბრმებს და უთხრა მათ: თქვენი რწმენისამებრ მოგეგოთ თქვენ! და აეხილათ თვალები, ხოლო იესომ მკაცრად გააფრთხილა და უთხრა მათ: იცოდეთ, არავინ გაიგოს. ისინი კი გამოვიდნენ და მთელ იმ მხარეს მოსდეს მისი ამბავი".

ამრიგად, ამ ორი ბრმის განკურნება წარმოადგენდა მათი რწმენისა და დაჟინების ზეიმს, ხოლო თავიანთი გამოჯანმრთელების საიდუმლოს გამჟღავნება - მკურნალის ნების დარღვევას.

ეკლესიის მრავალსაუკუნოვანი გამოცდილება გვასწავლის, რომ ადამიანი ღმრთის მიერ მოვლენილ დიად სასწაულებზე არ უნდა ლაყბობდეს "მარჯვნივ და მარცხნივ". ბრმებისთვის მხედველობის დაბრუნება იმდენად ფიზიკური მოვლენა არ გახლდათ, რამდენადაც სულიერი, ხოლო ღმერთთან თავიანთი ურთიერთობის საიდუმლოს გამჟღავნება ყოველთვის არის საკუთარი სულის სიმდიდრის განიავება: მასში ვლინდება ამპარტავნება, რომელიც კლავს ყოველივე ცოცხალს და ჭეშმარიტს.

წყალმანკით დაავადებულის განკურნება
წყალმანკით დაავადებულის განკურნება

(ლკ.1-1 1-6)

ერთხელ მოხდა ისე, რომ "შაბათ დღეს, ფარისეველთა ერთ-ერთი მთავრის სახლში მივიდა იესო პურის საჭმელად, ხოლო ისინი (ანუ თვით მასპინძელი და მასთან სტუმრად მყოფი მწიგნობრები და ფარისევლები) უთვალთვალებდნენ მას".

ეს იყო თავიდანვე მომზადებული "დაპატიჟება", რომელზეც მრავალი საპატიო სტუმარი იმყოფებოდა. მათ შორის იყო გალილეველი მოძღვარიც. ამ სადილზე, ქრისტემ "თავის მასპინძელს უთხრა: როცა სადილს ან ვახშამს მართავ, ნუ მოიწვევ ნურც შენს მეგობრებს, ნურც შენს ძმებს, ნურც შენს ნათესავებს, ნურც მდიდარ მეზობლებს, რათა მათაც არ მიგიწვიონ და, ამრიგად, მოგაგონ სანაცვლო. არამედ როცა წვეულება გაქვს, დაჰპატიჟე გლახაკნი, საპყარნი, კოჭლნი თუ ბრმანი. და ნეტარი იქნები, ვინაიდან ვერაფრით მოგაგებენ სანაცვლოს; ამიტომაც მოგეგება მართალთა აღდგომისას" (ლკ. 14:12-14).

ძნელი სათქმელია, რამდენად გულწრფელად დაჰპატიჟა ფარისეელმა იესუ ქრისტე თავის სახლში. შესაძლოა, ეს იყო ერთგვარი პროვოკაცია, რათა მრავალი მწიგნობრის, სჯულის მოძღვრისა და ფარისეველის თვალში, ასე თქვათ, "მეგობრულ ვითარებაში" რომელიმე სიტყვაში გამოეჭირათ ან რაიმეში დაედანაშაულებინათ ქრისტე. ამიტომაც გულმოდგინედ "უთვალთვალებდნენ მას".

"და აჰა, - ამბობს წმ. ლუკა, - და, აჰა, წარსდგა მის წინაშე წყალმანკით სნეული კაცი". ნაკლებად სავარაუდოა ეს კაცი ფარისეველი მთავარის სახლში მისი ნებართვის გარეშე შესულიყო, უფრორე ის სპეციალურად შეუშვეს, რათა ენახათ - ხომ არ განკურნავს მას ქრისტე შაბათ დღეს? კაცი მდუმარედ იდგა ქრისტეს წინაშე, დუმდნენ ფარისევლებიც. ყველანი, როგორც ჩანს, ელოდნენ თუ რა მოხდებოდა. სნეული კი ისეთ მდგომარეობაში იყო, რომ სიტყვის თქმაც არ შეეძლო და ოდენ სიბრალულსღა იწვევდა.

ჩვენ არ ვიცით, სწამდა თუ არა მას, რომ ქრისტეს შეეძლო მისი განკურნება. ყოველ შემთხვევაში, ქრისტეს წინაშე მისი გამოჩენა რაღაც იმედზე მოწმობს. მაგრამ ფარისევლებს, რა თქმა უნდა, სწამდათ, რომ იესუ მას განკურნავდა, მიუხედავად იმისა, რომ მტრობდნენ ქრისტეს.

მაცხოვარმა, რა თქმა უნდა, იცოდა, რას ელოდნენ მისგან ფარისევლები, და აშკარად შეუსრულა მათ მოლოდინი. იესუმ ჰკითხა რჯულის მოძღვრებს და ფარისევლებს: "შეიძლება თუ არა კაცის განკურნვა შაბათს? ხოლო ისინი დუმდნენ". მათთვის შეუძლებელი იყო აქ, მთელი კრებულის წინაშე გამოეჩინათ უგულოება და, სავარაუდოდ, შერცხვათ თვით სნეული ადამიანის წინაშეც, რომელიც, როგორც უკვე ვივარაუდეთ, აქ თვითონვე მოიყვანეს. ამიტომაც დუმდნენ. მაშინ ქრისტე შეეხო სნეულს "განკურნა იგი და გაისტუმრა".

შესაძლოა აქ, ზედმეტი არ იქნება, თუ ორიოდ სიტყვით აღვნიშნავთ "წყალმანკის დაავადების" ხასიათს, რადგან ამ მონათხრობში ის პირველად არის ნახსენები წმიდა წერილში. თანამედროვე მედიცინა ასე აყალიბებს მის ნიშნებს: "წყალმანკად იწოდება სითხის არანორმალური დაგროვება სეროზული სითხის დაგროვება ქსოვილებში, ორგანიზმის სიღრუებსა და პარენქიმულ ორგანოებში, განსაკუთრებით კანქვეშა ქსოვილში (ანასარკა), პლევრის ღრუში (ჰიდროთორაქსი), მუცლის ღრუში (ასციტი) და სხვ. დაგროვილი სითხე ჩნდება სისხლისა და ლიფმას თხევადი შემადგენელი ნაწილებისგან, რომლებიც - განსაკუთრებული პირობების შემთხვევაში - გამოედინებიან სისხლძარღვებიდან, არ ერწყმიან სისხლის მიმოქცევის შემდეგ წრეს და გროვდებიან სხეულის ქსოვილებში.

არსებობს ადგილობრივი წყალმანკი, როდესაც სითხე ავსებს ამა თუ იმ ღრუს ადამიანის ორგანიზმში (მკერდში, პლევრაში, მუცელში და სხვა) ან კიდევ საერთო. ბოლო ფორმა ყველაზე მძიმეა და თითქმის ყოველთვის დაკავშირებულია გულისა და თირკმლების დაზიანებასთან. გულის წყალმანკის დროს, სითხე, თავისი სიმძიმის გამო, ჯერ გროვდება ფეხებში, შემდეგ კი იწევა ზემოთ, ავსებს მუცლის ღრუს, შემდეგ მკერდის ღრუს, აწვება გულს, ფილტვებს და ძლიერ ტანჯული ავადმყოფი თითქოსდა იძირება საკუთარ თავში.

წყალმანკით დაავადებული ადამიანი გარეგნულადაც საშინელი და გულისამაჩუყებელი სანახავია: ის მთლიანად გაბერილია, გალურჯებულია, ძლივს სუნთქავს, ვერ იძვრის, წააგავს დამხრჩვალ გვამს და შეუძლებელია მის მნახველში არ აღძრას თანაგრძნობა და სიბრალული. საერთო, საზოგადო წყალმანკისგან ვერ იკურნებიან.

ასეთი იყო, როგორც ჩანს, ქრისტეს წინაშე წარმდგარი ადამიანიც, რომელიც დაავადებული იყო წყალმანკით. მისი განკურნების შემდეგ, უფალმა უთხრა მოტრაპეზე ფარისევლებს: "რომელიმე თქვენგანს ვირი ან ხარი რომ ჩაუვარდეს ჭაში (და იხრჩობოდეს), განა დაუყოვნებლივ არ ამოიყვანს, შაბათიც რომ იყოს?"

ამ კითხვაზე ფარისევლებმა "ვეღარაფერი მიუგეს", რადგან შეუძლებელი იყო ეპასუხათ, რომ წყალში ჩავარდნილი ადამიანის გადარჩენა -ცოდვაა, ხოლო ჭაში ჩავარდნილი ვირისა - სათნოება.

ამგვარად, კვლავ და კვლავ, უკვე მერამდენედ, ლოგიკურად და მორალურად იქნა მხილებული მოსეს სჯულში მოცემული შაბათის დაცვის ფარისევლური გაგება.
ყრუ-მუნჯის განკურნება
ყრუ და ენაბლუს განკურნება

( მკ. 7:32-37 )

ტიროსისა და სიდონის საზღვრებიდან გამოსვლისა და ასუროფინიკიელი ქალის ეშმაკეული ქალიშვილის განკურნების შემდეგ, ქრისტე, გადიოდა რა იორდანეს აქეთა მხრიდან ათქალაქის საზღვრებს, გალილეის ზღვისკენ გაემართა. აქ "მიჰგვარეს მას ყრუ და ენაბლუ და შეევედრნენ, ხელი დაედო მისთვის", ანუ განეკურნა იგი მისი დაავადებისგან.

გამომდინარე იქიდან, რომ ეს იყო ათქალაქის საზღვრებში, რომელიც დასახლებული იყო წარმართებით, ან ძალიან ახლოს იყო მათთან, შესაძლოა მასთან მიყვანილი სნეულიც წარმართი ყოფილიყო; ყოველ შემთხვევაში ეს ადამიანი, თავისი ყრუ-მუნჯობის გამო არ იყო ისრაელის რწმენით განათლებული. მისი სული დახშული იყო ჭეშმარიტების აღსაქმელად. მაგრამ, ჩვენ ვიცით, რომ ყოველგვარი სნეულება სხვა არაფერია, თუ არა პირველდაწყებითი ცოდვის შედეგი, ზოგჯერ კი ეშმაკის მანქანება. შესაძლოა ამ ყრუ და ენაბლუ ადამიანს, ბუნებრივი მორალით, პირადად ღმრთისა და კაცთა წინაშე არ შეუცოდავს, შესაძლოა ის კარგი ადამიანიც იყო. მას აღმოაჩნდა მეგობრები, რომლებიც ზრუნავდნენ მის განკურნებაზე. ქრისტემ შეიბრალა საცოდავი ადამიანი და - მიწიერი ცხოვრების საზღვრებში - გაუხსნა მას ადამიანებთან ურთიერთობისა და ქრისტეს ქადაგებების მოსმენის შესაძლებლობა.

მახარობელი ბრძანებს, რომ ქრისტემ სნეული "ხალხს გააცალა, თითებით დაუცო ყური, გადააფურთხა და მის ენას შეეხო; ზეცად აღაპყრო თვალნი, ამოიოხრა და უთხრა მას: ეფფათა! რაც ნიშნავს: გაიხსენ!მაშინვე გაეხსნა სმენაცა და დაბმული ენაც და გამართულად ამეტყველდა".

ახლა განკურნებულმა, ყოფილმა ყრუ-მუნჯმა ყველა ადამიანისთვის დამახასიათებელი შესაძლებლობა მიიღო - საკუთარი თავისუფალი ნებითა და ძალისხმევით, ეძებნა გზა ცათა სასუფეველისკენ. ქრისტემ რომ ამოიოხრა და ზეცას შეხედა, მოწმობს იმაზე, რომ აქ, მართლაც უღრმესი ბრძოლა მიმდინარეობდა ეჭმაკის წინააღმდეგ, ხოლო მახარობელის მიერ ზუსტად გადმოცემული არამეული სიტყვა "ეფფათა" გახდა ის "გასაღები", რომლითაც განღებულ იქნა ზეციური სასუფევლის ერთ-ერთი სავანის კარი.

ბევრი კითხულობს, - ქრისტემ, რომელიც ერთი სიტყვით კურნავდა უამრავ სნეულებათ, მოცემულ შემთხვევაში ასე რატომ არ ქნა, არამედ, "თითებით დაუცო ყური, გადააფურთხა და მის ენას შეეხო"? ამაზე შეიძლება ვუპასუხოთ, რომ ეს იყო ერთადერთი, ყრუ-მუნჯი ადამიანისთვის მისაწვდომი და გასაგები "ჟესტების ენა".
ორი ბრმის განკურნება
ორი ბრმის განკურნება იერიქონში

( მთ. 20:29-34 : lt მკ. 10:46-52: ლკ. 18:35-43)

ეს მოვლენა აღწერილია სამი მახარობლის მიერ, თანაც მხოლოდ მათე მსჯელობს ორ ბრმაზე, მაშინ როდესაც ორი დანარჩენი სინოპტიკოსი მხოლოდ ერთს ახსენებს. არსებობს სხვა განსხვავებაც თხრობაში: მათესა და მარკოზის მიხედვით, განკურნების სასწაული მოხდა გზაზე, "როდესაც გამოვიდნენ იერიხონიდან", ხოლო ლუკას მიხედვით - "როდესაც იერიხონს მიუახლოვდა". სახარების ზოგიერთი მკვლევარი აქ "წინააღმდეგობას" პოულობს და მას დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს. სინამდვილეში, აქ შეიძლება ლაპარაკი იყოს მხოლოდ განსხვავებულ წაკითხვაზე და იმაზე, რომ მახარობლები, როგორც ავტორები, რომლებიც შეთანხმებულნი არიან უმთავრესში, თვით სასწაულის აღწერის დროს დეტალებში განსხვავდებიან: ყოველი მათგანი ყურადღებას აქცევს იმას, რაც მას უფრო მეტად ხვდება თვალში.

მათე მახარობელი ასე წერს: "როდესაც გამოვიდნენ იერიხონიდან, მისდევდა მას დიდძალი ხალხი. და აჰა, ორი ბრმა იჯდა გზის პირას, და როდესაც გაიგონეს, იესუ მოდისო, აყვირდნენ და თქვეს: შეგვიწყალე ჩვენ, უფალო, დავითის ძეო! ხოლო ხალხი ტუქსავდა მათ და აჩუმებდა. ისინი კი უფრო ხმამაღლა ყვიროდნენ: შეგვიწყალე ჩვენ, უფალო, დავითის ძეო! იესუ შეჩერდა, მიიხმო ისინი და უთხრა: რას მოითხოვთ ჩემგან? მათ მიუგეს: თვალის ახელას, უფალო. შეებრალა ისინი იესუს და შეეხო მათ თვალებს; იმ წამსვე აეხილათ თვალი და გაჰყვნენ მას".

მარკოზ მახარობელი ამას ამატებს, რომ ერთ-ერთი ბრმა, რომელსაც ქრისტემ განსაკუთრებული ყურადღება მიაპყრო იყო ტიმეოსის ძე ბარტიმეოსი. სავარაუდოდ, ეს იყო ყველასთვის ცნობილი მწირი, რომელიც "გზის პირას იჯდა მოწყალების მთხოვნელად". სწორედ ის ყვიროდა ყველაზე მეტად და ყველაზე მონდომებით. "ბევრი რისხავდა, გაჩუმდით, მაგრამ ის უფრო ხმამაღლა ყვიროდა, დავითის ძეო, შემიწყალე მე!" ბარტიმეოსი პირველი გაეშურა ქრისტესკენ. როდესაც "იესუ შეჩერდა და ბრძანა, დაუძახეთო; დაუძახეს ბრმას და უთხრეს: ნუ გეშინია, ადექ, გეძახის. მანაც დააგდო თავისი მოსასხამი, ადგა და იესუსთან მივიდა"

ქრისტეს კითხვაზე: "რას მოითხოვ ჩემგან?" ბრმამ მიუგო: "რაბუნი, თვალის ახელას!" და ორივე ბრმა, ქრისტეს მოწყალებით განიკურნა თავიანთი სიბრმავისგან და "გაჰყვნენ მას". დასარიგებლად ქრისტემ ბარტიმეოსს უთხრა: "შენმა რწმენამ გადაგარჩინა".

აქ, როგორც მახარობელთა მოწმობებიდან ჩანს, განკურნების სასწაული ქრისტეს მოწყალებითა და ბრმების მაცხოვნებელი რწმენის ძალით მოხდა. თავის განწირულ ყვირილში - ისინი "დავითის ძედ" ანუ მესიად აღიარებდნენ ქრისტეს და გამოხატეს თავიანთი რწმენა, რომ მას (ქრისტეს) შეუძლია "შეიწყალოს" ისინი, ანუ დაუბრუნოს მხედველობა. ბრმებს მაშინვე აეხილათ თვალი, თან გაჰყვნენ მას და ადიდებდნენ ღმერთს. "მაშინ ამის მხილველმა მთელმა ხალხმაც ადიდა ღმერთი".

რამდენი ხანი დაჰყო ქრისტემ იერიქონში, მახარობლები არ გვამცნობენ, მაგრამ როგორც ჩანს გარკვეული პერიოდი მაინც დარჩა, რადგან აქ ის შეხვდა მებაჟე ზაქეს და იმ დღეს მას სახლშიც ესტუმრა: აქვე მოჰყვა იესუმ იგავი "ათ მნეზე" და ა. შ. შესაძლოა იესუ არაერთხელ შევიდა და გამოვიდა იერიქონიდან და, ამიტომაც, არ არის გასაკვირი, რომ ზოგის აზრით ქრისტემ ბრმები განკურნა "როდესაც იერიქონს მიუახლოვდა", სხვებს კი მოეჩვენათ, რომ ეს მოხდა მაშინ, "როდესაც გამოვიდა იერიქონიდან". როგორც უკვე აღვნიშნეთ, თვით სასწაულის აღწერაში ეს ვითარება არანაირ როლს არ თამაშობს.

იერიქონში ქრისტეს ყოფნის შესახებ თხრობა მთავრდება წმ. მახარობელ ლუკას სიტყვებით: "ეს თქვა და დაადგა იერუსალიმისაკენ მიმავალ გზას" (ლკ. 19:28), ხოლო განკურნებული ბრმები, ისევე როგორც დიდძალი ხალხი, მას უკან გაჰყვა. ეს იყო ქრისტეს გზის დასაწყისი ვნებებისკენ და გოლგოთისკენ.
სნეულის განკურნება ბითეზდასთან
სნეულის განკურნება იერუსალემის ახლოს, "ბეთეზდას" საბანელში

(იოანე.5, 1-16)

"შემდგომ ამისა, - ბრძანებს მახარობელი, - იყო იუდეველთა დღესასწაული, და ავიდა იესო იერუსალიმს". სახარების მკვლევართა უმრავლესობის აზრით, - ეს იყო რიგით მეორე პასექი, რაც ქრისტე გამოვიდა საზოგადო მსახურებაზე, ანუ უდაბნოში მისი მარხვისა და ნათლისღების შემდეგ. იოანე ოქროპირის შემდეგ, ასე ფიქრობენ ტიშენდორფი, ტრენჩი და სხვა კომენტატორები.

"იერუსალიმში, ცხვრის ჭიშკართან, - წერს იოანე მახარობელი, - არის ხუთბჭიანი აუზი, რომელსაც ებრაულად ჰქვია ბეთეზდა (ანუ მოწყალების სახლი) და, რომელსაც ჰქონდა ხუთი შესასვლელი, იქ იწვა უამრავი სნეული, ბრმა, კოჭლი და დავრდომილი, რომლებიც მოელოდნენ წყლის ძვრას".

ეს იყო თავისებური უზარმაზარი საავადმყოფო, ოღონდ ექიმებისა და სამედიცინო მოვლის გარეშე. საიდუმლო ექიმი აქ იყო "უფლის ანგელოზი", რომელიც "დროდადრო ჩადიოდა აუზში და ამღვრევდა წყალს; ხოლო ვინც წყლის ძვრისას პირველი ჩავიდოდა შიგ, რა სენითაც უნდა ყოფილიყო სნეული, იკურნებოდა".

აქ უნებლიედ ჩნდება კითხვა ამ საბანელის წყლის საკვირველმოქმედ, მაკურნებელ ძალასთან დაკავშირებით. იყო თუ არა ეს მინერალური წყარო, რომელიც შეიცავდა სამკურნალო მარილებს ან რადიოაქტიურ ნივთიერებებს, რომლებიც მოქმედებდნენ მიწიდან მისი ამოხეთქვის შემთხვევაში, თუ ეს იყო სასწაულებრივი მოვლენა, რომელსაც არანაირი კავშირი არ გააჩნია ჩვეულებრივი ბუნების ფიზიკასთან, გეოლოგიასთან და ქიმიასთან? ყოველ შემთხვევაში, ამ სამკურნალო საბანელის არსებობა დიდხანს არ გაგრძელებულა, რადგან იერუსალემის მომდევნო ისტორიაში ის ნახსენები არ არის. დღეისთვის აჩვენებენ, და ისიც სავარაუდოდ, მხოლოდ იმ ადგილს, სადაც იყო ბითეზდა, მაგრამ იქ სამკურნალო წყლები არ არის. ეს არის სილოამის ზედა წყარო, რომელსაც დღეს მარიამის, ყოვლადწმიდა ქალწულის წყაროს უწოდებენ.

უნდა შევნიშნოთ, რომ იოანეს სახარების მე-5 თავის მე-4 მუხლთან დაკავშირებით არსებობდა და დღემდე არსებობს სამეცნიერო პოლემიკა არის თუ არა ის ნამდვილი. ზოგიერთი მეცნიერი ფიქრობს, რომ ეს მუხლი არის გვიანდელი ჩანართი, მაგრამ ძალიან ძველი წარმომავლობის, რომელიც მიდის ტერტულიანეს (II-III სს.) დრომდე, რომელიც პირველი მოწმეა მის თანამედროვე მანუსკრიპტებში არსებული ტექსტებისა. ჩვენ კი ამ მუხლს ვიღებთ იმ სახით, როგორც ის გადმოცემულია მართლმადიდებლური ტრადიციით.

მე-4 მუხლი, სადაც ნათქვამია, რომ "ანგელოზი დროდადრო ჩადიოდა აუზში და ამღვრევდა წყალს", ზუსტად პირდაპირ კავშირშია ჩვენს მიერ დასმული კითხვის არსთან, თუ როგორი იყო ამ სასწაულის "ბუნება". ინგლისელი მკვლევარი, დუბლინის არქიეპისკოპოსი ტრენჩი, ამასთან დაკავშირებით ამბობს:

"მოთხრობა ანგელოზზე, რომელიც ამღვრევდა წყალს, დამყარებულია რელიგიურ მსოფლმხედველობაზე, მთელი ხილული და უსულო ბუნების მიღმა დგას უფრო მაღალი და სულიერი ბუნება, საგანთა ნივთიერი თანმიმდევრობის უკან ჩვენ ვხედავთ სხვა თანმიმდევრობას, რომელიც შეზღუდული არ არის მატერიალისტური ბუნების საზღვრებით: ჩვენ არ უნდა ვიფიქროთ, რომ ჩავწვდით მიზეზთა საზღვრებს, როდესაც, სინამდვილეში, შევნიშნეთ მხოლოდ მოვლენათა თანმიმდევრობა: ჩვენ ყველგან ვაღიარებთ ღმრთის ძლიერებას, უხილავ მოქმედ ძალებს, რომლებიც პირადად ან სხვა სახით, ასრულებენ მის ნებას. ის, რომ ანგელოზები არიან ღმრთის მსახური სულები დასტურდება წმიდა წერილის სხვა ადგილებით (მაგ.: ებრ. 1:7; გამოცხ. 7:1); ამასთან წყლის ანგელოზში ჩვენ ვხედავთ შეხების წერტილს იოანე იდუმალთმხილველსა და იოანე მახარობელს შორის".

რაც შეეხება თვით ქრისტეს სასწაულს, რომელიც მან ხსენებულ ადგილას აღასრულა, იოანე მახარობელი მის შესახებ ბრძანებს: იყო იქ კაცი, რომელიც ოცდათვრამეტ წელიწადს იტანჯებოდა თავისი სენით. როცა იესომ მწოლარე იხილა იგი, მიხვდა, რომ დიდი ხანია ამ დღეში იყო, და უთხრა: გინდა განიკურნო? ხოლო სნეულმა მიუგო: უფალო, კაცი არა მყავს, რომ წყლის ძვრისას ჩამიშვას აუზში; ვიდრე მე მივალ, სხვა მასწრებს ჩასვლას".

"კაცი არა მყავს", - ამბობს დამწუხრებული სნეული, - და ვერ ცნობს მასთან მოლაპარაკე ადამიანს, იმას, ვისი სიტყვითაც შეიქმნა ცა და მიწა, ხილული და უხილავი, ვის ხელშიც არის სიცოცხლე და სიკვდილი და, ბუნებრივია, ყოველი კაცის განკურნებაც.

ეს სიტყვები - "უფალო, კაცი არა მყავს" - მდიდარი თემაა განსასჯელად თუ როგორი შეიძლება იყოს სულიერი სიბრმავე და ადამიანური გულის ახლომხედველობა, რაც განსაკუთრებული ძალით არის გამოხატული "განრღვეულის კვირის" საეკლესიო მსახურებაზე (მწუხრისა და ცისკრის სიქარონები), როდესაც ეკლესია იხსენიებს ამ სახარებისეულ მოვლენას.

მაგრამ გულთამხილველი უფალი მას ეუბნება: "აღდეგ, აიღე შენი სარეცელი და წადი. მაშინვე განიკურნა იგი; აიღო თავისი სარეცელი და წავიდა. ხოლო ის დღე შაბათი იყო".

უფლის წყალობით აღსრულდა ახალი მოულოდნელი სასწაული, რომელიც ადამიანისადმი სიყვარულითა და მოწყალებით არის აღსავსე.

მაგრამ ადამიანთა გულები, - და თვით განკურნებულის გული, - მაინც უგულისხმო დარჩა. "ხოლო ის დღე შაბათი იყი". ამიტომაც იუდეველები ეუბნებოდნენ განკურნებულს: "დღეს შაბათია, ასე რომ, ნება არ გქონდა აგეღო შენი სარეცელი. მან კი მიუგო: ვინც განმკურნა, მანვე მითხრა: აიღე შენი სარეცელი და წადი".

მაშინ იუდეველებმა მას კვლავ ჰკითხეს: "ვინ არის ის კაცი, რომელმაც გითხრა, აიღე შენი სარეცელი და წადიო? მაგრამ განკურნებულმა არ იცოდა, ვინ იყო, რადგან იესო იქვე მყოფ ხალხში გაუჩინარდა". ამის შემდეგ იესუმ ტაძარში დაინახა იგი და უთხრა: "აჰა, განიკურნე; ნუღარა სცოდავ, რათა უარესი არ დაგემართოს".

ქრისტეს ამ გამაფრთხილებელი სიტყვების შემდეგ, რომელიც საფუძველს გვაძლევს ვიფიქროთ, რომ ამ ადამიანის სნეულება გამოწვეული იყო მისთვის ცნობილი ცოდვებით, - განკურნებული ჩადის უცნაურ საქციელს, რომლის მოტივები ჩვენთვის დღემდე გაურკვეველი რჩება: "მაშინ ის კაცი წავიდა და იუდეველებს უთხრა, რომ იესუმ განკურნა იგი".

ამ საქციელს მოჰყვა ის, რომ იუდეველები ადრინდელზე უარესი სიძულვილით აღიძრნენ ქრისტეს წინააღმდეგ: "ამიტომაც იუდეველები მოსაკლავად დასდევდნენ იესოს, ვინაიდან ამას იქმოდა შაბათს".

ამ განკურნებულ კაცთან (რომლის სახელი ჩვენთვის უცნობია) დაკავშირებულია ზოგიერთი გადმოცემა და ლეგენდა, ოღონდ აპოკრიფული ხასიათის. კერძოდ, არსებობს გადმოცემა, რომ სწორედ ეს კაცი იყო ის მსახური, რომელმაც "სილა გააწნა იესუს" (იოანე 18:22), როდესაც ის დასაკითხად მიიყვანეს მღვდელმთავარ ანასთან, მისი გაცემის ღამეს, რაზეც, სხვა ლეგენდის თანახმად, - სახარებაში დამოწმებული ქრისტეს მოკლე პასუხის გარდა: "უთხრა მას იესუმ: თუ ცუდად ვთქვი, მიჩვენე ცუდი, და თუ კარგად - რატომღა მცემ?" (იოანე 18:23), - ქრისტემ, თითქოსდა დაამატა: "ამიტომაც იცოცხლებ მარადიულად" და მას უკავშირებს "მარადიული იუდეველის" სახელს - აგასფერა, რომელიც დედამიწაზე სიცოცხლით დაიღალა და დაეძებს სიკვდილს, მაგრამ რომელსაც სიკვდილი გაურბის, და ის, აი ასე, საუკუნიდან საუკუნემდე, ცხოვრობს რა ხალხთა შორის, იტანჯება, რადგან ვერ კვდება, სანამ კვლავ არ მოვა მაცხოვარი...

ხოლო, რაც შეეხება სახარებაში აღწერილი ამ ნამდვილ ამბავს, მისი არსი მდგომარეობს სწორედ განკურნების მოულოდნელობაში და იმაში, რომ ამ სასწაულმოქმედების შემდეგ იუდეველებმა კიდევ უფრო გაამძაფრეს ქრისტეს დევნა და მისდამი სიძულვილი.
ხუთი ათასი კაცის დაპურება
უდაბნოში ხუთი პურით ხუთი ათასი ადამიანის დაპურება

(მთ. 14:15-21: მკ. 6:35-44: ლკ. 9:12-17: ინ. 6:5-14)

მახარობელთა თხრობის თანახმად, პურებისა და თევზის მცირე რაოდენობით ადამიანთა უზარმაზარი რაოდენობის სასწაული ქრისტემ ორჯერ აღასრულა. პირველად მან ხუთი პურითა და ორი თევზით ხუთი ათასი კაცი დააპურა, ხოლო მეორედ, შვიდი პურითა და რამოდენიმე თევზით -ოთხი ათასი კაცი და მათთან ერთად უამრავი ქალი და ბავშვი, რომლებიც ქრისტეს ყოველთვის დიდი რაოდენობით მისდევდნენ.

ორივე სასწაული, თავისი სიმბოლური აზრითა და დანიშნულებით, ძალიან ახლოს არიან ერთმანბეთთან, მაგრამ დეტალებსა და მათი აღსრულების დეტალებში განსხვავდებიან, ამიტომაც აღვწერთ მათ ცალ-ცალკე.

ხუთი პურით დაპურება აღნიშნულია ოთხივე მახარობლის მიერ. ეს სასწაული ქრისტემ აღასრულა ჰეროდეს მიერ იოანე ნათლისმცემელის თავისკვეთისა და ასევე თავის მოწაფეთა დაბრუნების შემდეგ, რომლებიც გაგზავნილნი იყვნენ საქადაგებლად.

"შეიკრიბნენ მოციქულები იესოსთან, - მოგვითხრობს მარკოზ მახარობელი, - და უამბეს ყველაფერი, რაც ექმნათ და ესწავლებინათ. ხოლო იესომ უთხრა მათ: წადით, განმარტოვდით უდაბურ ადგილას და ცოტა დაისვენეთ; - რადგან ბევრი იყო მომსვლელ-წამსვლელი და ჭამის დროც არ ჰქონდათ. და მარტონი გაემგზავრნენ უდაბურ ადგილას ნავით" (მკ. 6:30-32).

ხოლო თვით ქრისტე, რომელსაც მოწაფეებმა მისი ნათლისმცემლისა და მეგობრის იოანეს მოწამეობრივი აღსასრული აუწყეს, როგორც კი ეს სამწუხარო ამბავი ესმა, "ნავით გაეცალა იქაურობას და უდაბნოში განმარტოვდა" (მთ. 14:12-13).

რამოდენიმე დროის შემდეგ, მოციქულები თავიანთ მოძღვართან შეიკრიბნენ (ლკ. 9:10), ტბის მეორე მხარეს, უდაბურ და გორაკებიან ადგილას შეიკრიბნენ, რომელსაც ჰქვია იულიას ბეთსაიდა. ეს ბეთსაიდა უნდა განვასხვავოთ ზღვისპირა ბეთსაიდისგან, რომელიც ქ. კაპერნაუმთან ახლოს მდებარეობს, ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროსთან.

ხუთი პურით დაპურების სასწაული მოხდა გალილეის ზღვის უდაბურ, მაგრამ არა უნაყოფო ადგილზე ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, რომელთან ყველაზე ახლოს მდებარეობდა იულიას ბეთსაიდა (1).

___________

1. თავისი სახელწოდება ქალაქმა მიიღო იულიას, იმპერატორ ავგუსტუსის ქალიშვილის პატივსაცემად. ქალაქი მდებარეობდა გალილეის ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან. დღეისთვის მისგან მხოლოდ მცირედი ნანგრევებიღა დარჩა.

___________

როდესაც იესუ გამოვიდა თავისი განმარტოვებიდან და მთაზე ავიდა "დაინახა დიდძალი ხალხი და შეებრალა ისინი, რადგანაც იყვნენ, როგორც უმწყემსო ცხვრები; და დაიწყო მათთვის მრავალი რამის სწავლება" (მარკოზი) "და განკურნა მათი სნეულნი".

"როდესაც დღემ გადახრა იწყო, მივიდნენ თორმეტნი და უთხრეს: გაუშვი ეს ხალხი ახლომახლო სოფლებსა და დაბებში ღამის გასათევად და საჭმლის საშოვნად, ვინაიდან აქ უდაბურ ადგილას ვართ. უთხრა მათ იესომ: თქვენ თვითონ მიეცით საჭმელი. ხოლო მათ უთხრეს: რომ არაფერი გვაქვს, ხუთი პურისა და ორი თევზის გარდა? იესუმ უთხრა მათ: აქ მომიტანეთ. და მოლზე დასხდომა უბრძანა ხალხს: აიღო ხუთი პური და ორი თევზი, ზეცად აღაპყრო თვალნი, აკურთხა და დატეხა პურები და მისცა მოწაფეებს, ხოლო მათ ჩამოურიგეს ხალხს. ყველამ ჭამა და გაძღა; ნარჩენებით კი გაავსეს თორმეტი კალათი. ხოლო იყო მჭამელი ასე ხუთიათასამდე კაცი, ქალებისა და ბავშვების გარდა. და მაშინვე აიძულა თავისი მოწაფეები, ნავში ჩამსხდარიყვნენ და მასზე ადრე გასულიყვნენ გაღმა, სანამდის თვითონ გაისტუმრებდა ხალხს. ხალხი რომ გაისტუმრა, განმარტოებით ავიდა მთაზე სალოცავად; და მწუხრის ჟამს მარტო იყო იქ".

მათე მახარობლის ამ გადმოცემას მარკოზ და ლუკა მახარობლები ამატებენ ზოგიერთ მეორეხარისხოვან დეტალებს, როგორიც არის მაგალითად: თორმეტი მოციქულის თხოვნა: "გაუშვი ეს ხალხი ახლომახლო სოფლებსა და დაბებში ღამის გასათევად და საჭმლის საშოვნად, ვინაიდან აქ უდაბურ ადგილას ვართ" (ლუკა); ან ქრისტემ უბრძანა მოციქულებს "მწვანე მდელოზე ჯგუფ-ჯგუფად დაესხათ ხალხი. და დასხდნენ რიგ-რიგად. ას-ასი და ორმოცდაათ-ორმოცდაათი" (მარკოზი), მაგრამ ყველა სინოპტიკოსი და ასევე მახარობელი იოანე შეთანხმებულად გადმოგვცემენ მთავარს, სასწაულის ლიტურგიკულ, წინასახეობრივ და წინასწარმეტყველურ მნიშვნელობას. ისინი ამბობენ, რომ ქრისტემ: "აიღო ხუთი პური და ორი თევზი, ზეცად აღაპყრო თვალნი, აკურთხა, დატეხა პურები და მისცა თავის მოწაფეებს, რათა ჩამოერიგებინათ მათთვის; და ორი თევზიც უწილადა ყველას" (მარკოზი).

"მან აიღო ხუთი პური და ორი თევზი, ზეცად აღაპყრო თვალნი, აკურთხა, დატეხა და მისცა თავის მოწაფეებს, რათა ჩამოერიგებინათ ხალხისთვის" (ლუკა).

რაც შეეხება მახარობელ იოანეს, ამ სასწაულის აღწერაში მას მოჰყავს ახალი და არსებითი მონაცემები, და უფრო დეტალურად და ღრმად განგვიმარტავს მოცემული მოვლენის ლიტურგიკულ შინაარსს. იოანეს სახარების მთელი მე-6 თავი აერთიანებს სამ მოვლენას: პურებით დაპურების სასწაულს, იესუ ქრისტეს სიარულს ზღვის ზედაპირზე და ამის შემდეგ გამართულ საუბარს კაპერნაუმის სინაგოგაში, რომელიც ეხებოდა ზეციერ პურს.

იოანესგან ვიგებთ, რომ სასწაულის აღსრულების წინ, "ავიდა მთაზე იესუ და დაჯდა იქ თავის მოწაფეებთან ერთად", რომ მოვლენა მოხდა "ტიბერიადის ზღვის გაღმა", რომ იყო გაზაფხული, რადგან "ახლოვდებოდა პასექი, იუდეველთა დღესასწაული", და რომ პურებით დაპურების შემდეგ, "ხალხმა, რომელმაც იხილა იესუს მიერ ქმნილი სასწაული, თქვა: ჭეშმარიტად ეს არის წინასწარმეტყველი, რომელიც უნდა მოსულიყო ქვეყნად".  ხოლო, რადგან "იესუმ იცოდა, რომ აპირებდნენ მოსვლას და მის შეპყრობას, რათა გაემეფებინათ იგი; ამიტომ კვლავ განმარტოვდა მთაზე".

იოანესეული თხრობის მთელი ცენტრალური ნაწილი ხედვის სულ სხვა კუთხით აღიქმება, ვიდრე დანარჩენ სინოპტიკოსებთან. ის წერს, რომ "გაიხედა იესომ და მისკენ მომავალი დიდძალი ხალხის დანახვაზე ფილიპეს უთხრა: სად ვიყიდოთ პური, რომ ვაჭამოთ მათ? ამ სიტყვებით მას სცდიდა, თვითონ კი იცოდა, რაც უნდა ექნა".

ფილიპემ მიუგო:  "ყველას რომ ცოტ-ცოტა ერგოს, ორასი დინარის პურიც არ ეყოფა ამათ"

"ხოლო ერთმა მისმა მოწაფემ, ანდრიამ, სიმონ-პეტრეს ძმამ, უთხრა: აქ არის ერთი ყმაწვილი, რომელსაც ხუთი ქერის პური და ორი თევზი აქვს, მაგრამ რა არის ეს ამოდენა ხალხისთვის? ... აიღო პურები იესუმ, მადლი შესწირა და მისცა მოწაფეებს, ხოლო მოწაფეებმა ჩამოურიგეს მსხდომარეთ; ასევე თევზიც, ვისაც რამდენი სურდა".

როდესაც ყველა დანაყრდა, ხალხი აღაფრთოვანა ამ უჩვეულო მოვლენამ, და ზოგიერთმა გადაწყვიტა მოეწყო შეთქმულება, რათა შეეპყროთ იესუ ქრისტე და გაემეფებინათ, იუდეის მეფედ გამოეცხადებინათ. ამ ჩანაფიქრის განხორციელება კი აქვე სურდათ (შესაძლოა ამ იდეის განხორციელებას აპირებდა თვით იუდა (ისკარიოტელი)); ამიტომაც, რადგან "იესუმ იცოდა, რომ აპირებდნენ მოსვლას და მის შეპყრობას, რათა გაემეფებინათ იგი; ამიტომ კვლავ განმარტოვდა მთაზე".

მაშინ ქრისტემ "აიძულა თავისი მოწაფეები, ნავში ჩამსხდარიყვნენ და მასზე ადრე გასულიყვნენ გაღმა, სანამდის თვითონ გაისტუმრებდა ხალხს" (მათე 14:22). როდესაც მოსაღამოვდა და სრულიად ჩამობნელდა, ქრისტეს მოწაფეები ზღვაზე ჩავიდნენ და, როცა დაინახეს იესუ ჯერაც არ მიდიოდა მათთან, ამასთანავე "ძლიერი ქარი ქროდა და ზღვა ბობოქრობდა", მარტონი გაეშურნენ. "როდესაც ქრისტემ გაისტუმრა ისინი, მთაზე ავიდა სალოცავად".

ასე აღსრულდა ხუთი პურით უდაბნოში მყოფი და დამშეული ხალხის დაპურება. ამ სასწაულის აზრი საკმაოდ ღრმა და მრავალმხრივია. უპირველეს ყოვლისა, აქ უფალმა ხალხის მიმართ სიბრალული და მოწყალება გამოავლინა, რომელთა შორის მრავალი იყო სნეული და ღატაკი, და "იყვნენ, როგორც უმწყემსო ცხვრები".

"ქრისტეს შეებრალა ისინი", განკურნა სნეულებათაგან, სულიერად დააპურა თავისი სწავლებით ცათა სასუფეველის შესახებ და ხორციელადაც დააპურა, როდესაც ადამიანთა მატერიალურ საჭიროებაზე ზრუნვაც გამოავლინა. ამ უკანასკნელ შემთხვევაში, უფალმა სანიმუშოდ აჩვენა თავისი სწავლების ჭეშმარიტება: "ეძებეთ უპირველესად უფლის სასუფეველი და სიმართლე მისი, და ყოველივე ეს მოგეცემათ თქვენ".

ხალხი უდაბნოში სულიერი საკვების მისაღებად მოვიდა, ქრისტემ კი ორივე მისცა - ხორციელიც და სულიერიც. გარდა ამისა ქრისტემ აქ აჩვენა თუ რამდენად აუცილებელია ორგანიზებულობა ადამიანებისადმი მატერიალური ქველმოქმედების გაწევის ჯამს, და რომ ეს იყო მოციქულთა მოვალეობა ("თქვენ თვითონ მიეცით საჭმელი", "უბრძანა მათ, მწვანე მდელოზე ჯგუფ-ჯგუფად დაესხათ ხალხი" და სხვა) და ეკონომიის აუცილებლობა ("როცა გაძღნენ, თავის მოწაფეებს უთხრა, აეკრიფათ ნარჩენები, რომ არაფერი დაკარგულიყო").

ამ სასწაულით ქრისტემ აჩვენა თავისი მძლავრება მატერიალურ ბუნებაზე, გამოსცადა თავისი მოწაფეების რწმენა და უჩვენა, რომ მისთვის, როგორც ღმრთის ძისთვის ყველაფერი შესაძლებელია, თუმცა, ქრისტე ამავდროულად მთელი ხალხის წინაშე ადასტურებს ჭეშმარიტებას, რომ "ისი მეუფება არ არის ამქვეყნიური", და უარყო ადამიანთა მცდელობა ეღიარებინათ იგი მიწიერ მეფედ, ებრაელთა განმათავისუფლებლად რომაელთა ტყვეობისგან, ეღიარებინათ იგი ამქვეყნიური სახელმწიფოებრივი კეთილდღეობის ორგანიზატორად და ა. შ.

ეს ყველაფერი განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია, რადგან აქ ყოველ სიტყვას ღრმად სიმბოლური მნიშვნელობა გააჩნია: თუმცა აღწერილი სასწაულის არსებითი და დაფარული აზრი, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, მდგომარეობს ამ მოვლენის ლიტურგიკულ და წინასწარმეტყველურ მნიშვნელობაში. ქრისტემ, ისევე როგორც საიდუმლოს სერობის აღსრულებისას, გეთსემანიის ბაღში ლოცვამდე - "ზეცად აღაპყრო თვალნი, აკურთხა, დატეხა და მისცა თავის მოწაფეებს". მაგრამ აქ ეს იყო წინასახე, ხოლო საიდუმლო სერობაზე სინამდვილე. ქრისტე აქ ამზადებს თავისი მოწაფეებს გულსა და აზრს წმიდა ევქარისტიის საიდუმლოს მისაღებად, იმ საიდუმლოსი, რომელსაც ვერ დაიტევს ადამიანის გონება, არამედ ოდენ გულითა და სიყვარულით შეიცნობა.
ზღვაზე ფეხით გავლა
გალილეის ზღვაზე ფეხით გავლა

(მთ.14:23-34: მკ. 6:47-53: ინ. 6, 16-21)

მარკოზ და მათე მახარობლები მოკლედ მოგვითხრობენ ამ სასწაულზე, და საერთოდ არ ახსენებენ წყალზე მოციქულ პეტრეს გავლას, მაშინ როდესაც მათესთან ეს ამბავი უფრო დეტალურად არის აღწერილი.

"ხალხი რომ გაისტუმრა, განმარტოებით ავიდა მთაზე სალოცავად; და მწუხრის ჟამს მარტო იყო იქ. ხოლო ნავი უკვე შუაგულ ზღვაში იყო, და ტალღები ეხეთქებოდნენ მას, ვინაიდან პირქარი ქროდა" (მათე) ... "და დაინახა, რომ გაუჭირდათ ცურვა" (მარკოზი).

"ღამის მეოთხე გუშაგობისას (ანუ განთიადზე) იესო ზღვაზე სვლით მივიდა მათთან" (მათე), "და დააპირა უკან მოეტოვებინა ისინი" (მარკოზი). "ზღვაზე მომავალი რომ დაინახეს, მოწაფეები შეძრწუნდნენ და თქვეს: მოჩვენება არისო, და შიშით შეჰყვირეს. მყისვე შეეხმიანათ იესო: მხნედ იყავით; მე ვარ, ნუ გეშინიათ" (მათე).

იოანეს მიხედვით: "უნდოდათ ნავზე აეყვანათ, მაგრამ მაშინვე მიადგნენ ნაპირს, საითკენაც მიცურავდნენ". ამ შემოკლებით, იოანე მახარობელს როგორც ჩანს არ სურს გაიმეოროს ის, რაც უკვე დეტალურად იყო დამოწმებული წმ. მათეს მიერ, რომელიც ამბობს: "მიუგო პეტრემ და უთხრა მას: უფალო, თუ მართლა შენა ხარ, მიბრძანე, რომ ზღვით მოვიდე შენთან. მანაც უბრძანა: მოდი! და გადმოვიდა პეტრე ნავიდან, რათა ზღვაზე სვლით მისულიყო იესოსთან. მაგრამ რა იხილა ძლიერი ქარი, შეშინდა, ჩაძირვა იწყო და შეჰღაღადა: უფალო, მიხსენ მე! მყისვე გაუწოდა ხელი იესომ, ჩასჭიდა მას და უთხრა: მცირედ მორწმუნეო, რამ შეგაეჭვა? და ავიდნენ თუ არა ნავზე, მაშინვე ჩადგა ქარი. ხოლო ნავში მყოფნი მიეახლნენ, თაყვანი სცეს და უთხრეს: ჭეშმარიტად ღმრთის ძე ხარ შენ".

სახარების ჭეშმარიტების მოწინააღმდეგეები იმოწმებენ წინააღმდეგობებს მახარობლებს შორის იმაში, რომ იოანეს თქმით, მოციქულებს ""უნდოდათ ნავზე აეყვანათ (იესუ), მაგრამ მაშინვე მიადგნენ ნაპირს, საითკენაც მიცურავდნენ", ხოლო სინოპტიკოსების თქმით ქრისტე მოციქულ პეტრესთან ერთად ავიდა ნავში, "და ავიდნენ თუ არა ნავზე, მაშინვე ჩადგა ქარი. ... ასე გავიდნენ გაღმა და მიადგნენ გენესარეთის მხარეს".

მაგრამ, აქ არავითარი წინააღმდეგობა არ არის, რადგან ალოგიკური იქნებოდა იოანე მახარობლის მოკლე აღწერის გამო უარგვეყო მთელი მოვლენის დეტალური აღწერა, რომელსაც მათე და მარკოზი გვაძლევენ. იოანე არაფერს ამბობს იმაზე, რომ პეტრემაც გაიარა წყალზე. გამოთქმა: "უნდოდათ ნავზე აეყვანათ", - არ გამორიცხავს მის ნავზე აყვანას. ადვილი წარმოსადგენია, რომ მოციქულებს მართლაც უნდოდათ ქრისტეს ნავზე აყვანა, როდესაც მისი ხმა ესმათ: "მხნედ იყავით; მე ვარ, ნუ გეშინიათ". მაგრამ ამ დროს პეტრე გადმოვიდა ნავიდან და წავიდა ქრისტესკენ; შემდეგ, უკვე წყალში ჩავარდნილი მოციქულის გადარჩენის შემდეგ, - იესუ პეტრესთან ერთად ავიდა ნავზე.

რაც შეეხება გამოთქმას: ""ღამის მეოთხე გუშაგობისას", უნდა შევნიშნოთ, რომ იმდროინდელი ებრაელები მთელ ღამეს ჰყოფდნენ ოთხ "გუშაგობად", სადაც თითო "გუშაგობა" მოიცავდა სამ საათს. მეოთხე გუშაგობა, ჩვენი დროით, უწევს დილის სამიდან ექვს საათამდე. შედეგად, ქრისტე მოციქულებს გამოეცხადა განთიადზე. ამ დროისთვის ქართან და აზვირთებულ ტალღებთან მებრძოლმა მოციქულებმა გასცურეს 25 ან 30 სტადია. "სტადია" - ეს არის სიგრძის ბერძნული ერთეული და უდრის 600 ფუტს ან 240 ნაბიჯს, ანუ 1/5 კილომეტრს. მოციქულებმა მთელი ღამის განმავლობაში დაახლოებით 5 თუ 6 კილომეტრი გასცურეს და ჯერ კიდევ შორს იყვნენ ნაპირისგან - რჩებოდა თითქმის იგივე მანძილი, რაც გასცურეს.

გამოთქმა "მაშინვე მიადგნენ ნაპირს, საითკენაც მიცურავდნენ", უნდა გავიგოთ იმ აზრით, რომ ნავი უკვე ყოველგვარი წინააღმდეგობების გარეშე, უქარო ამინდში აგრძელებდა თავის გზას წყლის გლუვ ზედაპირზე და სწრაფად მიადგა ნაპირს, საითკენაც მიცურავდა.

მარკოზ მახარობლის მოწმობით ამ სასწაულმა მოციქულები გააოგნა, "რადგან ვერ მიმხვდარიყვნენ პურობის სასწაულს, ვინაიდან გამქისებულიყო მათი გული. საოცარია, რაოდენ ძნელად გადადის ადამიანის გული ურწმუნოებიდან და ეჭვიანობიდან რწმენისკენ. მხოლოდ მაშინ, როდესც ჩაცხრა ქარბუქი, როდესაც უფალმა გადაარჩინა წყალში ჩავარდნილი პეტრე, როდესაც ყველა საფრთხეს გაცდნენ და ნავმა მშვიდად გააგრძელა გზა ნაპირისკენ, - მხოლოდ მაშინ მოლბა მოწაფეთა გამქისებული გული და ისინი მათი ღმრთისა და მაცხოვრისადმი რწმენის ღვთისმოშიშმა გრძნობამ მოიცვა. "ხოლო ნავში მყოფნი, - ამბობს მათე, - მიეახლნენ, თაყვანი სცეს და უთხრეს: ჭეშმარიტად ღმრთის ძე ხარ შენ".

მახარობელთა მონათხრობი იესუ ქრისტესა და პეტრე მოციქულის მიერ წყალზე ფეხით გავლის სასწაულზე, გადმოცემის სიმოკლისდა მიუხედავად, პირდაპირი და მკაფიო აღწერაა იმ ღამისა, რომელიც დადგა ხუთი პურით ხუთი ათასი კაცის დაპურების შემდეგ.

როდესაც ქრისტემ "ხალხი გაისტუმრა", თვითონ მთაზე განმარტოვდა და იქ ლოცულობდა. მისი მოწაფეები ზღვის ნაპირისკენ ჩავიდნენ. უნდა ვიფიქროთ, რომ ისინი თვითონაც აღელვებულნი იყვნენ ამ საღამოს მომხდარი სასწაულით და არც ისე ხალისიანად მიუყვებოდნენ გზას თავიანთი საკვირველი მოძღვრის გარეშე. ერის მცდელობა ქრისტე გამოეცხადებინათ მეფედ, სავარაუდოდ, მათ გულშიც აისახა. და მართლაც: ვის, თუ არა ქრისტეს, რომელიც ასე მარტივად წყვეტს არსობის პურის საკითხს, ეკუთვნის ისრაელის მეფობა და ამ ერის ოდითგანდელი ოცნების განხორციელება აღადგინოს დავითის სახლის მეფობა. და როდის უნდა გაკეთდეს ეს, თუ არა ახლა, როდესაც მათთან არის ამგვარი კოლოსალური პოპულარობისა და ძალის მქონე მოძღვარი, რომელსაც მრავალათასიანი ბრბოც მხარს უჭერს?

გარდა ამისა, მოციქულები, როგორც გამოცდილი მებადურები, ხედავდნენ, რომ მზის ჩასვლის შემდეგ ჩრდილო-დასავლეთით მონაბერი ქარი ღამე ქარიშხლად გადაიქცეოდა, როგორც ეს ხშირად ხდებოდა ხოლმე გალილეის ზღვაზე. მაგრამ ქრისტემ "აიძულა მათ" მარტონი წასულიყვნენ, და ისინიც მოვალენი იყვნენ მორჩილად აესრულებინათ თავიანთი მოძღვრის განკარგულება.

ამრიგად, მათ გასცურეს ბეთსაიდიდან კაპერნაუმისკენ, და ხალხი ხედავდა თუ როგორ გაშორდნენ ისინი ნაპირს. ქრისტე კი არ მოვიდა. დაუბერა პირქარმა. მოციქულები 5-6 საათის განმავლობაში მონდომებითა და მთელი ძალით უსმევდნენ ნიჩბებს და სრულიად დაქანცულებმა მხოლოდ ზღვის შუაგულსღა თუ მიაღწიეს. ძალები უკვე გამოლევას იყო, რომ ქარიშხალი გაძლიერდა. ნავში მყოფთა მდგომარეობა ტრაგიკულს მიუახლოვდა, დაღუპვა თითქოსდა გარდაუვალი იყო. და აი მაშინ, ქრისტემ, როდესაც იხილა, რომ მოციქულებს "გაუჭირდათ ცურვა, ვინაიდან პირქარი ქროდა", ჩამოვიდა მთიდან, სადაც ლოცულობდა, ჩავიდა ტბის ნაპირთან და შემდეგ ფეხით გაიარა მასზე "და ღამის მეოთხე გუშაგობისას იესუ ზღვაზე სვლით მივიდა მათთან".

ზღვაზე ფეხით მომავალი იესუ რომ იხილეს, მოციქულებმა ის ვერ იცნეს ან საკუთარ თვალებს არ დაუჯერეს. მათ ეჭვი შეეპარათ, ქრისტე "მოჩვენება ეგონათ და ყვირილი მორთეს".

მაშინ ქრისტე მყისვე შეეხმიანა მათ და უთხრა:  "მხნედ იყავით; მე ვარ, ნუ გეშინიათ". პეტრემ, რომელიც თავის ეჭვებს ებრძოდა, გადაწყვიტა შეემოწმებინა მართლაც ქრისტე იყო თუ არა მათკენ მომავალი არსება და წარმოთქვა საბედისწერო სიტყვა "თუ": "მიუგო პეტრემ და უთხრა მას: უფალო, თუ მართლა შენა ხარ, მიბრძანე, რომ ზღვით მოვიდე შენთან", გადააბიჯა ნავს და ქრისტეს მოწოდებაზე "მოდი" წყალზე გაიარა. მაგრამ, ძლიერმა ქარმა და ტალღებმა ის კვლავ შეაშინეს, კვლავ ეჭვმა შეიპყრო მისი სული და ჩაძირვა რომ დაიწყო, მაშინ შეჰღაღადა ქრისტეს: "უფალო, მიხსენ მე!" "მყისვე გაუწოდა ხელი იესუმ, ჩასჭიდა მას და უთხრა: მცირედ მორწმუნეო, რამ შეგაეჭვა?"

და პეტრე კვლავ დადგა წალზე, კვლავ შესძლო მან მასზე გავლა და ქრისტესთან ერთად ავიდა ნავზე. სწორედ ამ მომენტში "მაშინვე ჩადგა ქარი. ... ასე გავიდნენ გაღმა და მიადგნენ გენესარეთის მხარეს", ანუ ჩრდილო-დასავლეთ ნაპირს, სადაც იმყოფებოდა ქალაქი კაპერნაუმი და ბეთსაიდა.

"მეორე დღეს ზღვის გაღმა მდგომმა ხალხმა დაინახა, რომ არ იყო იქ სხვა ნავი, გარდა იმ ერთისა, რომელშიაც ისხდნენ მისი მოწაფეები, იესუ კი არ მჯდარიყო ნავში თავის მოწაფეებთან ერთად, არამედ მხოლოდ მოწაფეებს გაეცურათ... როდესაც ხალხმა დაინახა, რომ იქ აღარც იესუა და აღარც მისი მოწაფეები, თვითონაც ნავებში ჩასხდნენ და იესოს საძებნელად კაპერნაუმისკენ გასწიეს".

წყალზე იესუ ქრისტეს გავლის შესახებ სამივე მახარობლის მონათხრობს თუ გავაერთიანებთ და ყურადღებით ჩავუკვირდებით ყოველ მათ სიტყვას, სულ ახალ-ახალ დეტალებს და სიმბოლოებს ვპოვებთ, რომლებიც აფართოებენ და აღრმავებენ მოვლენის საერთო სურათს.

ამ სასწაულის ძირითადი აზრი, რა თქმა უნდა, მრავალმხრივია. უპირველეს ყოვლისა, ისევე როგორც ყველა სასწაულში, ქრისტემ თავისი უსაზღვრო მოწყალობა გამოავლინა კაცთა მიმართ. ქრისტემ დაინახა რა როგორ საფრთხეში მოექცნენ მისი მოწაფეები დაუყოვნებლივ მიაშურა მათ საშველად. ამავდროულად სასწაულმა გაგვიხსნა სწავლება ღმერთკაცზე, როგორც სამყაროს მეუფეზე, და იმაზეც, რომ ძალაუფლება ბუნების ძალებზე მისაწვდომია ყოველი კაცისთვის, რომელიც განახლებულია სარწმუნოების სიტყვით: მოციქულ პეტრეს სიარული წყლებზე ამ შესაძლებლობის დასტურია.

კიდევ უნდა აღვნიშნოთ, რომ ამ მოვლენით, ანუ აბობოქრებული ზღვისა და ქარიშხლის ჩაყენებით, ქრისტემ კიდევ უფრო მეტად გაამყარა თავისი მოწაფეების რწმენა იმაში, რომ ის არის სტიქიათა მბრძანებელი, - მაგრამ ისიც მიანიშნა, რომ მისი ძალაუფლება "არაამსოფლიურია", და რომ მათი ოცნება მიწიერ მეფეზე - ფუჭია და ამაო: მათი გაქვავებული გულები გალღვა და თაყვანი სცეს ქრსიტეს, როგორც ღმრთის ძეს.

დასასრულ, უეჭველია და სიმბოლურია მთელი ამ ღამის აზრი: ქარიშხალსა და ზღვის აზვირთებულ ტალღებს, პეტრესა და სხვა მოციქულთა დაეჭვებას ხშირად ადარებენ ადამიანთა შინაგან ცხოვრებას, როდესაც მტანჯველი ბრძოლის, განგაშისა და ათასგვარი საშიშროებით აღსასვსე ცხოვრების შემდეგ, ქრისტე აცხოვნებს ადამიანის გაწამებულ სულს და ეხმიანება მის ღაღადისს: "უფალო, ვიღუპები, მიხსენ მე!"

ევქარისტია
იესუ ქრისტეს საუბარი სიცოცხლის პურზე

(იოანე 6:22-71)

"მე ვარ პური სიცოცხლისა. სიტყვები, მე რომ გითხარით, სული არის და სიცოცხლე" (იოანე 6:48, 63).

ამრიგად, როდესაც ხალხმა დაინახა, რომ იმ ადგილზე,სადაც ამასწინათ იყო კურთხევა, განტეხვა და პურთა მრავლება, - არ არის არც იესუ და არც მისი მოწაფეები, ისარგებლეს ტიბერიადიდან მოსული ნავებით და გაცურეს კაპერნაუმში, სდაც იესუს ეძებდნენ. როდესაც მიაგნეს ჰკითხეს მას: "რაბი, როდის მოხვედი აქ?" კითხვის მიმცემნი გაკვირვებულნი იყვნენ: როგორ აღმოჩნდა იესუ ზღვის ამ მხარეს, როდესაც წინა საღამოს ხედავდნენ, რომ ერთი ნავის გარდა, რომლითაც მისმა მოწაფეებმა გაცურეს, სხვა აღარ იყო და, რომ იესუ იმ ნავში არ მჯდარა, არამედ გაცურეს მხოლოდ მოწაფეებმა.

უფალმა არ უპასუხა იუდეველთ მათ შეკითხვაზე, რომელიც მომდინარეობდა უბრალო ცნობისმოყვარეობიდან, მაგრამ მიუგო მათ დაფარულ ზრახვებს. კერძოდ, მან იუდეველთ უთხრა: "ჭეშმარიტად, ჭეშმარიტად გეუბნებით თქვენ: იმიტომ კი არ მეძებთ, რომ სასწაული იხილეთ, არამედ იმიტომ, რომ პური ჭამეთ და გაძეხით. ხრწნადი საზრდოსთვის ნუკი ზრუნავთ, არამედ იზრუნეთ საზრდოსთვის, რომელიც რჩება საუკუნო სიცოცხლედ, და რომელსაც მოგცემთ ძე კაცისა, ვინაიდან მამა ღმერთმა აღბეჭდა იგი".

ქრისტემ იცოდა, რომ მასთან შეკრებილი ადამიანები, მოცემულ შემთხვევაში დაინტერესებულნი იყვნენ არა საკუთრივ სასწაულთმოქმედებით, -რადგან მათ უკვე ეხილათ მრავალი სასწაული, - არამედ გუშინდელი დაპურებით. რადგან იესუმ ისინი გუშინ დააპურა, რატომ არ დააპურებს დღესაც, ხვალეც და ყოველდღიურად? მოსეც ხომ მრავალი წლის განმავლობაში აპურებდა უდაბნოში მიმავალ ისრაელს "ზეციური მანანით", "ზეციური პურით". მაშ, რატომ არ უნდა შეეძლოს ან არ უნდა უნდოდეს იესუს, როგორც ჭეშმარიტ "წინასწარმეტყველს, რომელიც უნდა მოვიდეს სოფლად", - როგორც ისინი გუშინ აღიარებდნენ, - გააკეთოს  ის, რასაც აკეთებდა მოსე?

არსობის პური, როგორც ყოველდღიური საზრდელი, - აი ცხოვრების ძირითადი პრობლემა. ასე ფიქრობდნენ ის ადამიანები და ასე ფიქრობს მილიონობით ადამიანი დღემდე.

მაგრამ ქრისტე სხვაგვარად ასწავლიდა. ის ამბობდა: "მაშ, ნუ კითხულობთ, რა ვჭამოთ, ანდა რა ვსვათო, და ნურცა შფოთავთ. ვინაიდან ყოველივე ამას ეძებენ საერონი, და მამამ თქვენმა იცის, რომ ყოველივე ეს გჭირდებათ. მაშ, ეძიეთ ღმრთის სასუფეველი და ყოველივე ეს მოგეცემათ" (ლუკა 12:29-31).

მოცემულ შემთხვევაში, უფალმა დააპურა მასთან უდაბნოში მისული ათასობით ადამიანი, რომელიც ამავე დროს ისმენდა ღმრთის სასუფევლის შესახებ. და იგივე იესუმ, თავისი მსახურების დასაწყისში, უარი თქვა ქვები გადაექცია პურად, თვითონ შიოდა, ხოლო ეშმაკი მას ამ სასწაულის ქმნად აცდუნებდა.

შემდეგ, იოანეს სახარების მთელი მე-6 თავი, რომელიც ხუთი პურით ათასობით ადამიანის დაპურებისა და ზღვაზე ფეხით გავლის სასწაულის მოკლე თხრობის გაგრძელებას წარმოადგენს, ეძღვნება იესუ ქრისტეს საუბარს სიცოცხლის პურზე, ღმრთის ძისადმი რწმენაზე, მკვდართა აღდგომაზე, მარადიულ ცხოვრებაზე და ბოლოს, კაცის ძის ხორცისა და სისხლის საიდუმლოზე.

საუბარი მიმდინარეობდა კაპერნაუმის სინაგოგაში. აქ მრავალი ხალხი იყო შეკრებილი, რომლებიც სხვადასხვა ადგილებიდან მოსულიყვნენ, სადაც კი მიწვდა ხმა პურებით ათასობით ადამიანის დანაყრების შესახებ. აქ იყვნენ ქრისტეს მოწაფეები, ავადმყოფები, განკურნებას მოწყურებულნი, მაგრამ იყვნენ მწიგნობრებიც და ფარისევლებიც. ყველა მათგანის წინაშე ქრისტე ღიად ასწავლიდა საკუთარ თავზე, როგორც ღმრთის ძეზე, რომელიც მოვიდა, რათა მისცეს თავისი ხორცი "სიცოცხლისათვის სოფლისა" (იოანე 6:51).

ხალხს არ ესმოდა ქრისტეს ქადაგებისა და მისგან "ზეციურ სასწაულებს" ითხოვდა, როგორც ითხოვდნენ ამას უფრო ადრე და მრავალჯერ მწიგნობრები, ფარისევლები და სადუკეველნი (მათ 16:1-3).

იუდეველები იმოწმებდნენ მოსეს, რომელიც მათ წინაპრებს "ზეციურ პურს" (იოანე 6:31), ანუ მანანას აძლევდა, მაგრამ ის, რაც მათ გუშინ მისცა ქრისტემ, როგორც ჩანს, მათ არ აკმაყოფილებდა. ეს არ იყო საკმარისი "მოწმობა", რადგან, მართალია, ქრისტემ პურები განამრავლა, მაგრამ ეს მაინც მიწიერი პური იყო და არა ზეციერი.

მაშინ ქრისტემ იუდეველებს განუმარტა სიცოცხლის პურის საიდუმლო. მან იუდეველთ უთხრა: "ჭეშმარიტად, ჭეშმარიტად გეტყვით თქვენ: მოსემ კი არ მოგცათ პური, არამედ მამაჩემი გაძლევთ ზეცით ჭეშმარიტ პურს. ვინაიდან პური ღმრთისა ის არის, რომელიც ზეცით ჩამოდის და სიცოცხლეს აძლევს ქვეყანას".

მაგრამ იუდეველებს არ ესმოდათ, თუ რომელ პურზე ლაპარაკობდა იესუ. როგორია ეს პური? თუ ის უფრო დიადია და ჭეშმარიტი, ვიდრე "ზეციური მანანა" იყო, მაშინ საჭიროა ქრისტემ ის ადამიანებს მისცეს არა დროებით, არამედ მუდმივად. და, გაკვირვებულებმა მას უთხრეს: "უფალო, მარადის მომეც ჩუენ პური ესე". ისინი, რა თქმა უნდა, ფიქრობდნენ, რომ ლაპარაკია მატერიალურ პურზე, რომელიც უზრუნველყოფს ადამიანის მიწიერ არსებობას. როგორც ჩანს, მათ ვერ წარმოდგინათ, რომ ახლა ისინი თვით ქრისტესგან მოისმენდნენ საკუთარი თავის შესახებ... ქრისტემ კი უთხრა: "მე ვარ პური სიცოცხლისა. თქვენმა მამებმა მანანა ჭამეს უდაბნოში და დაიხოცნენ. ესაა პური, რომელიც ჩამოდის ზეცით, რათა ვინც მას შეჭამს, არ მოკვდეს".

მაგრამ ვერც ეს ნათქვამი გაიგეს ქრისტეს მსმენელებმა. ხალხს არ ესმოდა, თუ რას ნიშნავდა, რომ თვით ქრისტე უწოდებდა საკუთარ თავს "პურს", და რომ "ის ჩამოვიდა ციდან"? და ერთმანეთში ამბობდნენ: "განა ეს არ არის იესუ, იოსების ძე, ვის დედმამასაც ჩვენ ვიცნობთ? როგორღა ამბობს, ზეცით ჩამოვედიო?"

ქრისტეს სიტყვები მათ მიაჩნდათ სისულელედ, რომელიც მსმენელებს თითქოსდა დასცინისო. მართლაც, ფიქრობდნენ ისინი, როგორც შეიძლება ეს კაცი "ჩამოსულიყო" ციდან? როგორ შეიძლება დაიჯერო ამ სიტყვების და მიჰყვე ამ მოძღვარს? სინაგოგაში დრტვინვა და უკმაყოფილო შეძახილები გაისმა. მაგრამ იესუ მათ მიუგო: "მიუგო იესომ და უთხრა მათ: ნუ დრტვინავთ ერთმანეთს შორის. ვერავინ მოვა ჩემთან, თუკი მამამ, ჩემმა მომავლინებელმა, არ მოიყვანა, და მე აღვადგენ მას უკანასკნელ დღეს" (იოანე 6:43-44).

აქ, ქრისტე წინაშე დადგა ახალი გაუგებარი კითხვები: მამის მიერ მოვლენილ მესიაზე, მიცვალებულთა აღდგომაზე, უკანასკნელ დღეზე, იესუ ქრისტესადმი რწმენაზე, რომელიც აღთქმული მესია იყო. ყველა ეს მათთვის ძნელი და იდუმალებით მოცული კითხვა, რა თქმა უნდა, არ იყო მისაწვდომი ხალხსი მთელი მასის ცნობიერებისთვის, მაგრამ მათთვის, "ჭეშმარიტი ისრაელელისთვის, როგორც ნათანაელი და მოწაფეები იყვნენ, რომლებმაც მიიღეს მოწმობა და იოანესეული ნათლობა, ეს კითხვები არახალი იყო. ისრაელის საუკეთესო შვილები ელოდნენ მესიას და ის იესუ ქრისტეში იცნეს იგი.

რჩეული ხალხის მთელი ისტორიული წარსული წარმოადგენდა წინასწარმეტყველებას მესიისა და მისი გამომსყიდველი მსხვერპლის შეასხებ. ხოლო უკანასკნელი ძველაღთქმისეული წინასწარმეტყველი, იოანე ნათლისმცემელი, პირდაპირ უთითებდა ხალხს იესუზე, და ამბობდა: "აჰა, ტარიგი ღმრთისა, რომელიც იტვირთავს ქვეყნის ცოდვებს". ხოლო წინასწარმეტყველები მოწმობდნენ მაცხოვარზე. მთელი ერი ხედავდა იესუ ქრისტეს სასწაულებს და ყველა განისწავლა ღმრთის მიერ. მაგრამ ისინი, ვინც არ მიიღო იოანესეული ნათლისღება, ვინც გაიქვავა თავისი გული, მათ, რა თქმა უნდა, ვერც ვერაფერი გაიგეს და არც შეეძლოთ.

მართლაც, "ყველა როდი განისწავლა ღმრთის მიერ, არამედ მხოლოდ მცირედმა მიიღო გულით და გონების ეს ღმრთისგან ბოძებული ჭეშმარიტება.

ქრისტე მათ ესაუბრებოდა სიცოცხლის პურზე და მარადიულ ცხონებაზე, ხოლო მსმენელები მატერიალისტურ თვალსაზრისზე იდგნენ. ამიტომაც ქრისტეს შემდეგი სიტყვების მოსმენისას ძლიერ შეძრწუნდნენ: "მე ვარ პური ცოცხალი, რომელიც ჩამოველ ზეცით; ვინც ამ პურს შეჭამს, უკუნისამდე იცოცხლებს. პური, რომელსაც მე მოგცემთ, ჩემი ხორცია, რასაც გავცემ ქვეყნის სიცოცხლისათვის" (იოანე 6:51).

იუდეველთა გაკვირვება ურთიერთ დავაში გადაიზარდა. ერთნი ცდილობდნენ ჩაწვდომოდნენ ქრისტეს სიტყვებს, ეპოვათ მის ნათქვამის შინაარსი, სხვები კი უარყოფდნენ მას და ამბობდნენ: "როგორ შეუძლია საჭმელად მოგვცეს თავისი ხორცი?" განა შესაძლებელია ადამიანები ჭამდნენ ადამიანის ხორცს და ამგვარი საკვებით საზრდოობდნენ? იუდეველებს ქრისტეს სიტყვები ბუკვალურად და მატერიალურად ესმოდად, ამგვარ გაგებას კი ისინი სრულიად საწინააღმდეგო და უაზრო დასკვნებამდე მიჰყავდა. ქრისტე ლაპარაკობდა სულზე, ისინი კი მატერიაზე ფიქრობდნენ; ქრისტე ასწავლიდა მარადიულ სიცოცხლეზე, ისინი კი დროებით წუთისოფელს იყვნენ მიჯაჭვულნი; ქრისტე ასწავლიდა ზეციერზე, ისინი კი მიწიერს ითხოვდნენ.

რადგან იცოდა თავისი მსმენელების აზრები და ის მშფოთვარება, რომელიც დაეუფლა მათ გულებს, ქრისტემ მათ და მთელ კაცობრიობას მიაწოდა ჭეშმარიტი სწავლება წმიდა ევქარისტიაზე. მან თქვა: "უთხრა მათ იესომ: ჭეშმარიტად, ჭეშმარიტად გეუბნებით თქვენ: თუკი არ შეჭამთ კაცის ძის ხორცს და არ შესვამთ მის სისხლს, არ გექნებათ სიცოცხლე თქვენში. ხოლო, ვინც ჭამს ჩემს ხორცს და სვამს ჩემს სისხლს, ექნება საუკუნო სიცოცხლე, და აღვადგენ მას უკანასკნელ დღეს. რადგანაც ჩემი ხორცი არის ჭეშმარიტი საჭმელი და ჩემი სისხლი არის ჭეშმარიტი სასმელი. ვინც ჭამს ჩემს ხორცს და სვამს ჩემს სისხლს, ის ჩემშია, ხოლო მე - მასში" (იოანე. 6:53-56).

ქრისტეს ეს დიადი, მაგრამ უცნაური და საშინელი სიტყვები ერთგვარი მომასწავებელი იყო მესია-ქრისტეს მიწიერი მსახურების დასრულებისა, და საიდუმლო სერობის მოახლოვებისა. მაგრამ, კაპერნაუმის სინაგოგაში შეკრებილთაგან ვერავინ გაიგო ქრისტეს სიტყვების საიდუმლო აზრი.

ის ლაპარაკობდა "ზენაარსთაგან", ისინი კი "ქვენაარსნი" იყვნენ. ის ასწავლიდა ზეციერსა და მარადიულზე, ისინი კი წუთისოფლის ამაო ინტერესებში შთაფლულნი იყვნენ. "როგორც მე მომავლინა ცოცხალმა მამამ და ვცოცხლობ მამით, ასევე ჩემი მჭამელიც იცოცხლებს ჩემით. ეს არის პური, რომელიც ჩამოვიდა ზეცით. ისე კი არა, როგორც თქვენმა მამებმა ჭამეს მანანა და დაიხოცნენ. ამ პურის მჭამელი საუკუნოდ იცოცხლებს" (იოანე. 6:58).

ამით იესუ ქრისტემ დაასრულა თავისი ქადაგება სიცოცხლის პურზე, რომლის მოსმენის შემდეგ არა მარტო მწიგნობრები, ფარისევლები და სადუკევლები, არამედ მის მოწაფეთაგან ზოგიერთნიც, ქრისტეს სიტყვების გაგონებისას ამბოდნენ: "მკაცრია ეს სიტყვა; ვის შეუძლია მისი მოსმენა?"

სინაგოგაში მყოფ მსმენელთა შორის დრტვინვა არა თუ არ შეწყდა, არამედ უფრო გავრცელდა და მაცხოვრის უახლოეს მიმდევართა გულებსაც კი მოედო. როდესაც ეს დაინახა, ქრისტემ უთხრა თავის მოწაფეებს: "ნუთუ ეს გაცდნებთ თქვენ? მაგრამ თუ იხილავთ კაცის ძეს, იქ აღმავალს, სადაც პირველად იყო? სული ცხოველმყოფელია, ხორცი კი ყოვლად ურგები; სიტყვები, მე რომ გითხარით, სული არის და სიცოცხლე".

ქრისტეს უახლოეს მოწაფეებს თითქოსდა შეეძლოთ გაგება იმისა, რომ ჭეშმარიტება, რეალობა და შემოქმედებითი საწყისი ეკუთვნის სულს, და არა ხორცს; რომ მათ წინაშე იდგა არა მარტო იესებისა და მარიამის ძე, არამედ განკაცებული ღმერთი, ძე კაცისა, ჩამოსული ზეცითგან, რომელიც ანიჭებდა სიცოცხლეს მთელ ქვეყნიერებას. მაგრამ მათ ეს ვერ გაიგეს: მათი გული და გონება ჯერაც მიწიერსა და მატერიალურს იყო მიჯაჭვული, მაშინ როდესაც მესია მოუწოდებდა მათ მარადიული სულის სიცოცხლისკენ.

"სიტყვები, მე რომ გითხარით, - ბრძანა ქრისტემ, - სული არის და სიცოცხლე". და დაამატა: "ვერავინ მოვა ჩემთან, თუკი არ მიეცემა მამის მიერ".

ეს ნიშნავს, რომ ჭეშმარიტება ადამიანებს ეხსნება თვით ღმრთის ნებით, და არა ადამიანის ხორციელი გონებით. "ხოლო ჩემი მომავლინებლის ნება ისაა, რომ, რაც მომცა, არაფერი დავღუპო, არამედ ყველაფერი აღვადგინო უკანასკნელ დღეს" (იოანე 6:39).

ამით ქრისტემ დაასრულა თავისი ქადაგება კაპერნაუმის სინაგოგაში. მისი სიტყვების საიდუმლო საიდუმლოდვე დარჩა ყველასთვის. "და ამის შემდეგ, - ამბობს მახარობელი იოანე, - ბევრი მოწაფე ჩამოშორდა და აღარ მისდევდა მას. მაშინ იესომ უთხრა თორმეტს: თქვენც ხომ არ გინდათ წასვლა? (იოანე 6:66, 67).

ამ შეკითხვაში იგრძნობოდა სევდა. მაგრამ თორმეტ მოწაფეთაგან სიმონ-პეტრემ მიუგო: "უფალო, ვისთან მივიდეთ? საუკუნო სიცოცხლის სიტყვები შენა გაქვს. ჩვენ ვიწამეთ და შევიცანით, რომ შენა ხარ ქრისტე, ძე ცოცხალი ღმრთისა". აქ, მოციქულ პეტრეს აღმსარებლობაში გაიხსნა ის ჭეშმარიტება, რომ რწმენა ბადებს ცოდნას "ღმერთის საქმისა", რომ "იწამონ მის მიერ მოვლინებული" (იოანე 6:29).

ეს არის მარადიული სიმართლის სიტყვები, რომელიც პირველად კაცობრიობას ქრისტეს ბაგეთაგან ესმა. და თუკი იმ დროს ადამიანებმა ის ვერ გაიგეს ან არ მიიღეს ქრისტეს სწავლება სიცოცხლის პურზე, შემდეგ, საიდუმლოს სერობაზე, ამ სწავლების საიდუმლო გაეხსნა ქრისტეს ყველა მოწაფეს ვიდრე ჩვენს დრომდე, მომავალში და სამარადისოდ. ეს არის წმიდა ევქარისტიის სადიუმლო, რომელიც არის "სული და სიცოცხლე".
სასწაულებრივი დაპურება
პურების გამრავლებისა და ადამიანთა დაპურების მეორე სასწაული

(მთ. 15:32-39: მკ. 8:1-10)

მახარობლები მათე და მარკოზი აღგვიწერენ იესუ ქრისტეს მიერ შვიდი პურითა და თევზების მცირე რაოდენობით - ოთხი ათსი ადამიანის დაპურებას. თავისი აზრითა და გარემოებით, ეს სასწაული იმდენად წააგავს წინა სასწაულს, რომ სახარების ზოგიერთი კომენტატორი ამ ორ მოვლენას ერთსა და იმავე ამბად მიიჩნევს, ოღონდ სხვადასხვაგვარი რედაქტირებით. მაგრამ, რა თქმა უნდა, ეს არასწორია. ჯერ-ერთი, მათე მახარობელი ორივე მოვლენას ერთი მეორის მიყოლებით აღწერს (თთ. 14 და 15), - რაც არ იქნებოდა საჭირო, ლაპარაკი რომ ყოფილიყო იგივე სასწაულზე; მეორეც (და ეს უმთავრესია), - თვით იესუ, როდესაც ის ნავში მყოფი ესაუბრებოდა მოწაფეებს და "ფარისეველთა და სადუკეველთა საფუარზე" მჯელობდა, ადამიანთა დაპურების ორ სასწაულს ახსენებს: "ნუთუ არ გესმით, ან არ გახსოვთ ხუთი პურით ხუთი ათასი კაცის პურობა, და რამდენი კალათი დაავსეთ კიდევ? არც შვიდი პურით ოთხი ათასი კაცის პურობა, და რამდენი კალათი დაავსეთ კიდევ?" (მთ. 16:9-10; მკ. 8:17-21).

მათე მახარობელი მოგვითხრობს, რომ მეორე პურობა მოხდა იმის შემდეგ, რაც იესუ ტიროსისა და სიდონის ქვეყნებიდან გალილეაში დაბრუნდა: წამოვიდა იქიდან იესო, მივიდა გალილეის ზღვის პირას, მთაზე ავიდა და იქ დაჯდა. და მივიდა მასთან დიდძალი ხალხი, თან მოიყოლეს კოჭლნი, ბრმანი, ყრუნი, საპყარნი და სხვანიც მრავალნი, ფერხთით დაუსხეს იესოს და მანაც განკურნა ისინი" (მთ. 15:29-30).

სნეულთა მასობრივი განკურნება მთაზე რამოდენიმე დღე გრძელდებოდა: ხალხი ღამის გასათევად რჩებოდა უდაბნოში და იქიდან წასვლა არ სურდა, რადგან ისმენდნენ ქრისტეს ქადაგებას და მის მიერ აღსრულებულ სასწაულებს ჭვრეტდნენ. "იმ დღეებში, როცა კვლავ დიდძალმა ხალხმა მოიყარა თავი და საჭმელი არა ჰქონდათ, იესომ უხმო თავის მოწაფეებს და უთხრა: მეცოდება ეს ხალხი, რადგან აგერ უკვე სამი დღეა ჩემთან არიან, და არაფერი აქვთ საჭმელი. მშივრები რომ გავუშვა შინ, გზაში დაუძლურდებიან, ვინაიდან ზოგი მათგანი შორიდანაა მოსული. მიუგეს მისმა მოწაფეებმა და უთხრეს: ვის შეუძლია აქ, ამ უდაბნოში, ამდენი ხალხის დაპურება? და ჰკითხა მათ: რამდენი პური გაქვთ? ხოლო მათ მიუგეს: შვიდი. მაშინ მიწაზე დასხდომა უბრძანა ხალხს. აიღო შვიდი პური, აკურთხა, დატეხა და ჩამოსარიგებლად მისცა თავის მოწაფეებს; და მათაც ჩამოურიგეს ხალხს. ცოტაოდენი თევზიც ჰქონდათ; ისიც აკურთხა და ბრძანა ჩამოერიგებინათ მათთვის. ჭამეს და გაძღნენ; და გაავსეს ნარჩენებით შვიდი კალათი. ხოლო იყო მჭამელი ოთხი ათასამდე კაცი; და გაისტუმრა ისინი" (მკ. 8:1-9).

როგორია ამ სასწაულის აზრი და მნიშვნელობა? ამ კითხვას პირდაპირ პასუხობს თვით სახარება: ქრისტეს შეებრალა ხალხი, რომელიც სამი დღე შიმშილობდა უდაბნოში და უკან, სახლში რომ გაეშვა "გზაში დაუძლურდებოდნენ". აქ ვლინდება ღმრთის მზრუნველობა ადამიანებზე, მათ საჭიროებებზე, რომლებიც მასთან სულიერი პურის გამო მოვიდნენ და მიიღეს როგორც სულიერი, ასევე ხორციელი დაპურება - სნეულებათაგან გაკურნება და პურით დანაყრებაც. ცხოვრებისეული მაგალითით დასტურდება ქრისტეს სწავლება, რომელიც მან მთაზე იქადაგა: "მაშ, ეძებეთ უპირველესად უფლის სასუფეველი და სიმართლე მისი, და ყოველივე ეს მოგეცემათ თქვენ" (მთე. 6:33).

მაგრამ, უნდა ითქვას, რომ ღმერთ-კაცის თანაგრძნობა ადამიანის დაცემული ბუნების უძლურებებისადმი, საერთოდ, ქრისტეს ყველა სასწაულში ვლინდება. ათასობით ადამიანის დაპურების თავისებურებაში კი უნდა დავინახოთ ამ მოვლენის ლიტურგიკული აზრი: როგორც ხუთი პურით, ასევე შვიდით, ქრიტემ ღვთაებრივი ევქარისტიის საიდუმლოზე მიანიშნა. "აიღო შვიდი პური და თევზი, მადლი შესწირა, დატეხა და მისცა თავის მოწაფეებს, ხოლო მოწაფეებმა - ხალხს".

შვიდი პურით ხალხის დანაყრება უფალს ხელმეორედ ენება იმისთვის, რათა წინასწარმეტყველურად მოესწავებინა და დაემკვიდრებინა საღმრთო ლიტურგიის უდიდესი საიდუმლო.

იმის შემდეგ, რაც ქრისტემ ერი დააპურა და სახლებში გაუშვა, იესუ ქრისტე მთებში არ განმარტოვდა, როგორც ეს ხუთი პურით ერის დაპურების შემდეგ მოხდა, არამედ "თავისი მოწაფეებითურთ მაშინვე ჩაჯდა ნავში და მივიდა დალმანუთის მხარეს" (მთ. 15:39). მათე მახარობელთან ამმხარეს "მაგდალას" მხარე ეწოდება. "დალმანუთი" - ეს არის პატარა ადგილი ქალაქ მაგდალას ახლოს, რომელიც გალილეის ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს. ამიტომაც მაგდალის საზღვარს "დალმანუთის" მხარეც ეწოდებოდა.
პეტრე მოციქული
თევზის პირში მდებარე სტატირის სასწაული

(მთ. 17:24-27)

ეს სასწაული აღწერილია მხოლოდ მათე მახარობელთან. როდესაც ქრისტე, სხვადასხვა ქალაქებსა და სოფლებში მოგზაურობიდან "თავის ქალაქში", ანუ კაპერნაუმში დაბრუნდა, სადაც ამ დროს, როგორც ჩანს, კრეფდნენ ტაძრის გადასახადს, "მივიდნენ პეტრესთან დიდრაქმის ამკრებნი და უთხრეს: თქვენი მოძღვარი არ გადაიხდის დიდრაქმას?"

დიდრაქმას უწოდებდნენ ვერცხლის მონეტას, რომელიც უტოლდებოდა ებრაულ ნახევარ შეკელს და წარმოადგენდა ტაძრისთვის გაღებულ ყოველწლიურ შესაწირს, რომელსაც ახდევინებდნენ ყველა ებრაელს, მდიდარს თუ ღარიბს, სადაც გინდ ყოფილიყო, ქვეყნიერების ნებისმიერ კუთხეში. ამ გადასახადისგან თავისუფალნი იყვნენ მხოლოდ მღვდლები და ლევიტელნი.

ეს ერთჯერადი გადასახადი დააწესა ჯერ კიდევ მოსემ (გამ. 30:11-16), მაგრამ სოლომონის მიერ ტაძრის აშენების შემდეგ ის ყოველწლიური გახდა.

სახელმწიფო თვალსაზრისით, ეს გადასახადი არ იყო სავალდებულო, ყველას შეეძლო ის არ გადაეხადა, ვისაც კი არ სურდა, მაგრამ უარი დაადასტურებდა იმას, რომ ღალის არგადამხდელი გამოეყოფოდა "ღმრთის ერს" და აღარ მიიჩნეოდა ჭეშმარიტ ებრაელად.

ქრისტე, როგორც აღთქმული მესია, რომელიც იყო "მღვდელი მელქისედეკის წესით", რა თქმა უნდა, არ ექვემდებარებოდა ტაძრის გადასახადს, მაგრამ ამას ვერ გაიგებდნენ ვერც ტაძრის ღალის ამკრეფნი და ვერც გარშემომყოფი ადამიანები. ამიტომაც, ქრისტემ, ხალხი საცთურში რომ არ ჩავარდნილიყო, პეტრეს, რომელიც უკვე შეჰპირდა ღალის ამკრეფთ გადასახადის გადახდას, უთხრა: "როგორ გგონია, სიმონ? ვისგან კრებენ მიწიერი მეფენი ხარკს და ბეგარას: თავიანთ შვილთაგან თუ უცხოთაგან? პეტრემ მიუგო: უცხოთაგან. ხოლო იესომ უთხრა მას: ასე რომ, შვილები თავისუფალნი არიან. მაგრამ რათა არ ვაცდუნოთ ისინი, წადი ზღვის პირას, ჩააგდე ანკესი, აიღე პირველივე თევზი, რომელსაც დაიჭერ, გაუღე პირი, და შიგ ჰპოვებ სტატირს (ოთხი დრაქმა): მიიტანე და მიეცი მათ ჩემი და შენი სახელით".

შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ქრისტეს პირადი ფული რომ ჰქონოდა, ის უბრალოდ მისცემდა გადასახადს ღალის ამკრეფთ, "რომ არ ეცთუნებინა ისინი", მაგრამ ქრისტეს ფული არ ჰქონდა და ამიტომაც მან აღასრულა სასწაული, თანაც პეტრეს მისცა სწავლება საკუთარ თავზე (ანუ ქრისტეზე -"აპოკ." რედ.), როგორც მღვდელმთავარზე, და თვით პეტრეზეც, როგორც "მღვდელზე ქრისტეში", რომელიც არ ექვემდებარებიან ტაძრის ძველაღთქმისეულ გადასახადს. ახალაღთქმისეული "შვილები", რომლებიც თვითონვე არიან "მღვდლები და მეფეები", როგორც ქრისტემ თქვა -"თავისუფალნი" არიან.

მაგრამ როგორ აღესრულა თვით სასწაული?

ამასთან დაკავშირებით ეპ. მიქაელი თავის "სახარების განმარტებაში" (I, стр. 337), ამბობს: "ქრისტემ თუ იცოდა, რომ თევზის პირში, რომელიც პირველი შეხვდება პეტრეს, არის მის მიერ გადაყლაპული სტატირი, ის ყოვლისმცოდნეა: ხოლო თუ მან (ქრისტემ) შექმნა სტატირი თევზის პირში, მაშინ - ყოვლისშემძლე".

TOP. GE
Назад к содержимому