განმარტება - რატომ ბინადრობენ "დაცემულ ბაბილონში" ასეთი საზარელი არსებები? (გამოცხ. 18:1-3) - აპოკალიფსისი

გამოცხადების წიგნის მე-18 თავში, რომელიც მთლიანად ეძღვნება დიდი ბაბილონის მეძავის მხილებას, წარმოჩენილია აზრობრივი სიმფონიის კიდევ ერთი მაგალითი, რომელიც ძველაღთქმისეულ წინასწარმეტყველებათა მთელ რიგს ერთიან და თანმიმდევრულ ახალაღთქმისეულ ჟღერადობას ანიჭებს.

ამასთან, თუ წინა ხილვების განხილვისას მუდმივად აღინიშნებოდა, რომ გამოცხადების სიმბოლურ მოვლენებში ერთი შეხედვით სხვადასხვა ბიბლიური წინასწარმეტყველებანი თითქოსდა ერთდროულად აღსრულდება, — მე-18 თავი, პირველი მუხლიდან უკანასკნელამდე, ბაბილონის მეძავზე ლაპარაკობს ესაიას, ნაუმის, აბაკუმის, ეზეკიელისა და იერემიას სიტყვებით; და ნინევიის, იერუსალიმის, ბაბილონისა და ტვიროსის ბიბლიურ ისტორიებში უღვთო კაცობრიობისა და მთელი ძველი სოფლის უსახელო აღსასრულის ერთიან წინასწარმეტყველურ ხატს წარმოაჩენს.

ამასთან, მე-18 თავი იწყება ზეცით გარდამომავალი დიდებული ანგელოზის შესახებ მოწმობით, რომლის დიდებამაც მთელი დედამიწა გაანათა, რაც პირდაპირ შეესატყვისება გამოცხადების წიგნის იმ თავების დასაწყისს, სადაც წინასწარმეტყველურ პანორამათა მონაცვლეობა ხდება, ხოლო შემდგომი თხრობა დასრულებულ ახალაღთქმისეულ სიუჟეტს წარმოადგენს (შდრ. ზეცით გარდამომავალ ანგელოზთა აღწერილობანი გამოცხ. 10:1-სა და გამოცხ. 20:1-ში). ამიტომ მე-18 თავის თხრობაც ნაწილობრივ გამიჯნულია მე-17 თავისგან, რომელიც დასრულდა იმის მტკიცებით, რომ რომ უფსკრულიდან ამოსული მხეცის ათმა რქამ "ერთ საათში" "გააშიშვლა" და "შთანთქა" (ან: "შეჭამა") მწუხარების არმცნობი ბაბილონის მეძავი (გამოცხ. 17:16–17). (გამოცხ. 17:16-17).

სხვაგვარად რომ ვთქვათ, მე-18 თავში უკვე არც თავად წითელი მხეცი და არც მისი ხატის გამგრძელებელი "თავები" და "რქები" აღარ მოიხსენიებიან, - ხოლო მსოფლიო ბაბილონი დრომდე აყვავებულ სავაჭრო ქალაქად წარმოჩინდება; ამით გამოცხადების მოწმობა უკავშირდება სხვადასხვა მიწიერ ქალაქზე ზეციურ სამსჯავროთა ძველაღთქმისეულ სახეებს რომელთაგან თითოეული უაღრესად ფართო და წარმატებულ ვაჭრობას ეწეოდა და გარშემო მყოფ ხალხებში სიმდიდრითა და ფუფუნებით იყო სახელგანთქმული.

გარდა ამისა, შესამჩნევია, რომ ზეციდან ჩამომავალი ანგელოზის პირველივე მტკიცება პირდაპირ აგრძელებს ესაიას წინასწარმეტყველებას ("დაეცა, დაეცა ბაბილონი, დიდი მეძავი", შდრ. ეს. 21:9, გამოცხ. 14:8), რომელიც ბუკვალური გაგებით მიმართული იყო არა მხოლოდ ბაბილონისკენ, არამედ ედომისკენაც (ე.ი. მიმართული იყო არა მხოლოდ ისრაელის მიწის ჩრდილოეთითა და აღმოსავლეთით, არამედ სამხრეთითაც); ხოლო ყველაზე ფართო, მასშტაბური მნიშვნელობით წინასწარ აუწყებდა ღვთის სამსჯავროებს მთელ დასახლებულ სამყაროს, შდრ.:

"ბაბილონს - სამეფოთა მშვენებას, ქალდეველთა დიდების სამკაულს, დააქცევს უფალი როგორც სოდომსა და გომორას. არასოდეს დასახლდება და გაშენდება უკუნისამდე; არაბი არ დაიკარვებს იქ და არც მწყემსები დაიბინავებენ. არამედ უდაბნოს მხეცები გაიჩენენ იქ ბუნაგს და მიკიოტებით აივსება მათი სახლები, სირაქლემები დასახლდებიან იქ და ალქაჯები გათელავენ იქაურობას. ტურები მოჰყვებიან კივილს გაოხრებულ სასახლეებში და ველური ძაღლები აყმუვლდებიან მის საზეიმო დარბაზებში; მოაწევს მისი ჟამი და მისი დღეები აღარ გაგრძელდება" (ძველ ქართულშია: "განისუენებდენ მუნ სირინოსნი და ეშმაკებნი როკვიდენ მუნ. და ვირკინტავროსნი დაემკვიდრნენ მუნ და ბუდე შექმნან გრძღაბთა ექინთა სახლთა შინა მისთა" - "აპოკ." რედ.) (ეს. 13:19-22).

"ახლოს მოდით, ერებო, რომ გაიგონოთ! ყურადღებით იყავით, ხალხებო! გაიგონოს მიწამ და მისმა სავსებამ, ქვეყანამ და ყოველმა მისმა აღმონაცენმა! რადგან უფლის რისხვაა ყველა ერზე და გაცეცხლება მთელს მათ მხედრობაზე; შერისხა ისინი, დასახოცად გასწირა. მათი დახოცილები გადაიყრებიან, მათი გვამები სიმყრალეს აუშვებენ და მთები დალბებიან მათი სისხლისგან. დალბება ცის მთელი მხედრობა და ცა ეტრატივით დაიგრაგნება, ჩამოცვივა მთელი მხედრობა, როგორც ფურცელი ცვივა ვაზს და მჭკნარი ფოთოლი - ლეღვის ხეს. რადგან დაითრო ცაში ჩემი მახვილი; აჰა, დაეშვება ის ედომზე და ჩემგან შერისხულ ხალხზე დასასჯელად. უფლის მახვილი სავსეა სისხლით, გაპოხილია ქონით, კრავთა და თიკანთა სისხლით, კერძების თირკმელთა ქონით; რადგან მსხვერპლშეწირვა აქვს უფალს ბოსორში და დიდი ხოცვა ედომის მიწაზე. კამეჩები დაეცემიან მასთან ერთად და ხბორები ხარებთან ერთად, დაითრობა სისხლით მიწა და ქონით გაიპოხება მისი მტვერი. რადგან შურისგების დღე აქვს უფალს, ნაცვალგების წელი სიონის სარჩელისთვის. მისი ხევები კუპრად გადიქცევა და მისი მტვერი - გოგირდად, მისი მიწა მოგიზგიზე კუპრი გახდება. არ ჩაქრება არც დღე, არც ღამე; უკუნისამდე იდინებს კვამლი, თაობიდან თაობამდე უკაცრიელი იქნება და არავინ იქნება იქ გამვლელი სამარადისოდ. ჭოტი და ზღარბი დაიმკვიდრებენ მას, ბუკიოტი და ყორანი დაიბუდებენ მასში; გასჭიმავს მასზე უსახურობის ლარს და უდაბურობის შვეულს. ... მის დარბაზებში ეკალი ამოვა, ქაცვი და ძეძვი - მის ციხე-სიმაგრეებში, ტურების სადგომად იქცევა და სირაქლემათა საცხოვრებლად. ყოველი ჯურის მხეცი შეეყრება ერთმანეთს, ოჩოკოჩი ოჩოკოჩს დაუწყებს ხმობას; აქ დაიბუდებს ალი და იპოვის სადგურს. აქ მოიკალათებს მფრინავი გველი, დაყრის კვერცხეხს, გამოჩეკავს და თავის ჩრდილში მოუყრის თავს; აქ მოიყრიან თავს ძერები სათითაოდ" (ეს. 34:1-15).

თანაც ბაბილონის, ედომის ქვეყნისა და ედომის ქალაქ ბოსორის უკიდურესი გაუკაცრიელების პანორამები ალეგორიულად მოწმობს, რომ ეს დაცემული ქალაქები მყისიერად არ ნადგურდება: ისინი არსებობას თითქოს განაგრძობენ, თუმცა მათ მკვიდრებად უკვე არა ჩვეულებრივი მცხოვრებლები, არამედ ძალზე უცნაური და კიდეც შემზარავი არსებები ხდებიან: "ოჩოკოჩები", "ტყის სულები", "ღამის მოჩვენებები" და კიდეც "მფრინავი გველი", რომლებიც დაცემულ ქალაქებში პირდაპირი მნიშვნელობით თავს გრძნობენ, როგორც საკუთარ სახლში, შდრ.: "იქ დაიბუდებს მფრინავი გველი, კვერცხებს დებს და თავის ნაშიერებს გამოჩეკს..." (ეს. 34:15).

რა თქმა უნდა, ასეთ "ზღაპრულ" სახეებს შეიძლება მოვეკიდოთ მხოლოდ როგორც წინასწარმეტყველურ ეპითეტებს, რომლებიც არა რეალურ პერსონაჟებს, არამედ საყოველთაო და სრული გაუკაცრიელების აბსტრაქტულ პანორამას ხატავს. მაგრამ რადგან გამოცხადების წიგნში დაცემული ბაბილონი წარმოდგენილია "ეშმაკთა სამკვიდროდ, ყოველი უწმინდური სულის სამყოფლად" (გამოცხ. 18:2), — ეჭვის არავითარი საფუძველი არ რჩება, რომ შესაბამის ძველაღთქმისეულ წინასწარმეტყველებებში ჩამოთვლილია არა რაღაც ფანტაზიური "ბნელი პერსონაჟები", არამედ სრულიად რეალური არაწმინდა ძალები, რომლებიც "ადამიანურ სახლებში" ბინადრობენ — იმ სახლებში, რომლებმაც საკუთარი თავი განაშორეს ღვთის მადლს.