სწავლანი > ლიტურგიკა
აღვიარებ
ერთსა ნათლისღებასა...
.jpg "ქართული ტაძარი")
ავტორი: პროტოპრესვიტერი გიორგი მეტალინოსი.
წყარო: Исповедую едино Крещение... Изъяснение и применение 7-го Правила Второго Вселенского собора Отцами-Колливадами и иереем Константином Икономосом / Протопр. Георгий Металлинос; Пер. с греч. на англ. иером. Серафима, пер. с анг. на рус. Н. Россомагиной; Ред. Пер. и прим. канд. филол. наук Е. Огородник. - Пермь: «Панагия», 2004 .
შინაარსი:
წიგნში "აღვიარებ ერთსა ნათლისღებასა..." ათენის საღვთისმეტყველო უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი პროტოპრესვიტერი გეორგი მეტალინოსი მკითხველს აცნობს კოლივად-მამათა (1) და მღვდელ კონსტანტინე იკონომოსის, ასევე XVIII და XIX საუკუნეთა ელადის მართლმადიდებელი ეკლესიის თვალსაჩინო მეცნიერთა და მღვდელმსახურთა მართლმადიდებლურ შეხედულებას. მათი შრომების საფუძველზე, რომელიც დღემდე ნაკლებად ცნობილია როგორც ჩვენში, ასევე დასავლეთში, ის აანალიზებს მეორე მსოფლიო კრების მე-7 კანონს, რომელიც არეგულირებს ეკლესიაში ახალმოქცეულთა მიღების მეთოდს. მოცემულია აკრიბიისა და იკონომიის პრინციპების განსაზღვრებანი, შემოფარგლულია მათი მოქმედების საზღვრები და განმარტებულია მათი გამოყენება წარსულში. წიგნი "აღვიარებ ერთსა ნათლისღებასა...", უეჭველად, გამოიწვევს დიდ ინტერესს, როგორც მღვდელმსახურთა, ასევე ერისკაცთა შორის.
____________________
1. ბერძნ. Κολλυβάδες – XVIII ს-ის მეორე ნახევერში ათონელ ბერთა შორის გაჩენილი მოძრაობა გაუმართლებელ ინოვაციათა წინააღმდეგ და ბრძოლა სულიერი ცხოვრების ტრადიციული პრაქტიკის აღდგენისთვის.
____________________
* * *
II. კანონის განმარტება
1. საწყისი ეკლესიოლოგიური აქსიომები და პრინციპები
იმისათვის, რომ ჩავწვდეთ იმ მიდგომის არსს, რომლითაც ზემოხსენებული სასულიერო პირები განიხილავენ ჩვენთვის საინტერესო კანონს, უპირველეს ყოვლისა, ოდნავ უნდა შევჩერდეთ იმ საწყის პრინციპებსა და ორიენტირებზე, რომლებსაც ეყრდნობოდა მათი მსჯელობა, ანუ მათ წანამძღვრებზე (პრესუპპოზიცია) (1), რომლებიც ჩამოყალიბდა როგორც მათი ეპოქის ზოგადი სულიერი დონის, ისე მათივე საღვთისმეტყველო აზროვნების ხარისხის გავლენით. სრულიად ნათელია, რომ მათი საღვთისმეტყველო აზროვნება მოქცეულია იმ ჩარჩოებში, რომლებიც ქვემოთ მოყვანილმა ეკლესიოლოგიურმა და კანონიკურმა წანამძღვრებმა ჩამოაყალიბა:
ა) "ერთია უფალი, ერთია რწმენა, ერთია ნათლისღება" (ეფეს. 4:5) (2) — მოციქულ პავლეს ეს სიტყვები წარმოადგენს მთავარ ღერძს, რომლის გარშემოც ჩამოყალიბდა მათი საღვთისმეტყველო ცნობიერება და აზროვნება. ამ სიტყვებიდან გამომდინარე, სრულიად ბუნებრივად იბადება იმის გააზრება, რომ ეკლესიაც მხოლოდ ერთი და ერთადერთია. და ჭეშმარიტად მოქმედი და მაცხოვნებელი საიდუმლონი არის მხოლოდ ის საიდუმლონი, რომლებიც ამ ეკლესიაში აღესრულება. და ეს "ერთადერთი ეკლესია" არ არის არცერთი სხვა ეკლესია, გარდა მართლმადიდებელი ეკლესიისა. ეს სწორედ ის ეკლესიაა, რომელსაც ისინი თავადვე ეკუთვნიან. (3) მათ ამ პოზიციაში სრულიად ნათლად იკვეთება, რომ ისინი იზიარებენ მღვდელმოწამე კვიპრიანე კართაგენელის ეკლესიოლოგიას. (4) სწორედ იმ ეკლესიოლოგიას, რომელსაც პრაქტიკულად მუდმივად მისდევდა მთელი მართლმადიდებლური აღმოსავლეთი, (5) მაშინ როდესაც დასავლეთი, როგორც ამ, ისე სხვა საკითხებში, ნეტარი ავგუსტინეს შეხედულებას იზიარებდა.
ბ) მოციქულთა 46-ე, 47-ე, 50-ე და 68-ე კანონები (6) გადმოსცემენ ნათლისღების საიდუმლოს აღსრულებისთვის პრინციპულად მნიშვნელოვან მოთხოვნებს და გააჩნიათ უმაღლესი და ურყევი ავტორიტეტი. ზემოხსენებული ღვთისმეტყველნი მიიჩნევენ, რომ მოციქულთა კანონები წარმოშობით არა მხოლოდ საეკლესიოა (ანუ დადგენილია საეკლესიო კრებებზე), არამედ ნამდვილად მოციქულთა კანონებია (7) ანუ სათავეს თვით წმიდა მოციქულთაგან იღებს. ამ მიზეზით, მოციქულთა კანონებს დანარჩენ კანონებთან შედარებით უფრო მაღალი ავტორიტეტი გააჩნიათ. სწორედ ამით აიხსნება ისიც, რომ მიღებულია ჯერ მოციქულთა კანონების ციტირება, ხოლო შემდეგ — დანარჩენი კანონებისა (მსოფლიო და ადგილობრივი კრებების, აგრეთვე წმიდა მამათა კანონების), რომლებიც აუცილებლად თანხმობასა და ერთობაში უნდა იყვნენ მოციქულთა კანონებთან, რომლებსაც ფუნდამენტური, საბაზისო მნიშვნელობა აქვთ ეკლესიის ცხოვრების მოსაწესრიგებლად. (8)
ასევე, 256 წლის ადგილობრივი კრების გადაწყვეტილების შემთხვევაშიც, რომელსაც მღვდელმოწამე კვიპრიანე თავმჯდომარეობდა — იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა აღსრულდეს ნათლისღების საიდუმლო — ჩვენი ავტორები დარწმუნებულნი არიან, რომ კრების ეს გადაწყვეტილებაც მოციქულთა ზემოხსენებულ კანონებს ეფუძნებოდა, და ამ ადგილობრივი კრების ავტორიტეტს მსოფლიო კრებათა ავტორიტეტის დონე აქვს, რაც დამტკიცდა მეხუთე-მეექვსე მსოფლიო კრების მეორე კანონით (9), ამიტომ, ეკლესიაში არ არსებობს და ვერც იარსებებს რაიმე საეკლესიო გადაწყვეტილება (ნათლისღების საიდუმლოს შესახებ), რომელიც წინააღმდეგობაში მოვიდოდა მოციქულთა კანონებთან, მღვდელმოწამე კვიპრიანეს კანონთან, ისევე როგორც წმიდა ბასილი დიდის კანონებთან (1 და 37), რომლებმაც მეხუთე-მეექვსე მსოფლიო კრებაზე ასევე მოიპოვეს მსოფლიო კრებათა ავტორიტეტი (10).
გ) რაც შეეხება უშუალოდ ნათლისღების საიდუმლოს, ეფეს. 4:5-ისა და სარწმუნოების სიმბოლოს თანახმად, არსებობს მხოლოდ ერთი, ერთადერთი ნათლისღება, რომელიც აღესრულება ერთ და ერთადერთ ეკლესიაში, ანუ მართლმადიდებელ ეკლესიაში (11). ეს, საკუთრივ, არის "ნათლისღება", რომელიც აღესრულება წყალში სამგზის შთაფლვითა და მისგან ამოსვლით, რამდენადაც ტერმინი βάπτισμα მხოლოდ ამას შეიძლება ნიშნავდეს (12). წყალში სამგზის შთაფლვით ნათლისღება მოციქულებმა თვით ღვთისგან ისწავლეს (θεοδίδακτο) და ღვთივგადმოცემულად (θεοπαράδατο) იწოდება (13), რაც დასტურდება მოციქულთა, კრებათა და წმიდა მამათა კანონებით (14). "სწორედ ასეთი ნათლისღების გვწამს, — აღნიშნავს ეკონომოსი, — და ეს არის ერთადერთი ნათლისღება, რომელსაც ვაღიარებთ, და ის აღარ მეორდება" (15).
დ) სხვადასხვა ჯურის ერეტიკოსები, რომლებიც ჩამოთვლილია წმიდა ბასილი დიდის პირველ კანონში (ჩვენი ღვთისმეტყველები ამ საკითხშიც მის შეხედულებას იზიარებენ) (16), ეკლესიის გარეთ იმყოფებიან, და ამიტომ მათი "ნათლისღება", რომელიც სრულიად მოკლებულია თავის არსს, არის ცრუნათლისღება (ψευδοβάπτισμα), რომელიც არ არის ჭეშმარიტი (οὐκ ἀληθές) (17) რამეთუ იგი ეკლესიის საზღვრებს გარეთ აღესრულება (18). აქედან გამომდინარე, მათი ნათლობა თუნდაც სამგზის შთაფლვით, ანუ საეკლესიო ნათლისღების წესების შესაბამისად აღესრულებოდეს, მაინც არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება ჩაითვალოს "განათლებად", არამედ არსებითად "შეგინებას" წარმოადგენს (19).
შეუძლებელია ერეტიკოსებს ჰქონდეთ ჭეშმარიტი ნათლისღება, რამეთუ მათი რწმენა დაზიანებულია მწვალებლობით (νοσούν κατά την πίστη) (20), ამიტომ, რადგანაც მათ დაკარგეს მართლმადიდებლური რწმენა, მათ მიერ მინიჭებული ნათლისღებაც უსარგებლო და ფიქტიურია (ανωφελές έχουσι και το παρ’ αυτών διδόμενον βάπτισμα, με το να υστερήται την ευσέβειαν) (21). ნეოფიტეს თქმით, ერეტიკოსთა რწმენა "ანათემასაა გადაცემული, ხოლო ჩვენი რწმენა კურთხეულია. ანალოგიურად, ჩვენი და მათი ნათლისღება ერთი და იგივე არ არის" (22). მაშასადამე, როგორც წმიდა ნიკოდიმოსი აღნიშნავს, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ერეტიკოსები სწორად მოუხმობენ წმიდა სამებას და ზუსტად აღასრულებენ ნათლისღებას, მათი ბაგეებით წარმოთქმული უწმიდესი სიტყვები მაინც უმოქმედო და უნაყოფო რჩება" (23).
გარდა ამისა, ერეტიკოსებს არ შეიძლება ჰქონდეთ ჭეშმარიტი ნათლისღება იმიტომაც, რომ მათ არ გააჩნიათ მღვდლობა. მღვდლობა და ნათლისღება ურთიერთდაკავშირებულია (24), "ამიტომაც სრულიად აუცილებელია, ან ორივე ერთად მივიღოთ, ან არც ერთი" (25). ერეტიკოსთა ნათლისღება "ვერ ანიჭებს ცოდვათა შენდობას" (26), და ამიტომ ყველა ერეტიკოსი, რომელიც მართლმადიდებელ ეკლესიას უბრუნდება, აუცილებლად უნდა მოინათლოს (27).
მოყვანილი არგუმენტები ნათლად ეფუძნება მღვდელმოწამე კვიპრიანეს კანონსა და წმიდა ბასილი დიდის 47-ე კანონს (28), რომლებმაც გზა გაუკვალეს "აკრიბიის" პრინციპს (29), რომლის თანახმადაც ლაპარაკიც კი გამორიცხულია ერეტიკოსთა საიდუმლოებების ნამდვილობაზე.
ე) ეკლესიაში ერთიანი ნათლისღების "ღვთივგადმოცემული" წესის შეცვლა "უკიდურესი აუცილებლობის გარეშე" (30) წარმოადგენს "მოციქულებრივი ტრადიციის შეუნდობელ დარღვევას" (31) რომელიც "საძაგელი და საზიზღარია" (32). ნეოფიტეს აზრით, ნათლისღება "აღიარებულია როგორც დოგმატი" (33), ხოლო "სამგზის შთაფლვა თავისთავად — ესეც დოგმატია" (34). ნათლისღება არ არის უბრალოდ "საეკლესიო განჩინება", რომლის განხილვაც შეიძლება ზნე-ჩვეულებებისა და ტრადიციების ჭრილში; ეს არის ის, რაც უშუალოდ თავად რწმენის სფეროს განეკუთვნება" (35). ამიტომ, აღმსარებლობათა შორის განსხვავების გავლება იმის მიხედვით, თუ როგორ აღესრულება ნათლისღება, დაუშვებელია. კითხვაზე: "რა უფრო მნიშვნელოვანი და არსებითია — გარეგნული სახე თუ რწმენა?" — ეკონომოსი პასუხობს: "ორივე" (36), და შემდეგ ციტირებს წმიდა ბასილი დიდს, რომლის თანახმადაც "რწმენა და ნათლისღება არის ხსნის ორი სახე, ერთმანეთთან თანაბუნებრივი და განუყოფელი; რამეთუ რწმენა აღესრულება ნათლისღებით, ხოლო ნათლისღება ეფუძნება (θεμελιούται) რწმენას" (37). რწმენის სწორი აღმსარებლობა, ეკონომოსის სიტყვებით, უნდა ახლდეს "სრულყოფილ" ნათლისღებას, რამეთუ მხოლოდ ასეთი ნათლისღება, "თავის მხრივ, სრულყოფს რწმენას" (38).
ვ) ის გარემოება, რომ ნათლისღების საიდუმლოს აღსრულებისთვის აუცილებელია წყალში სამგზის შთაფლვა, შეესაბამება მის დოგმატურ ბუნებას. სამგზის შთაფლვით ჩვენ "ვაღიარებთ დოგმატს ღვთივდასაბამიერი წმიდა სამების შესახებ, რომელსაც ლოცვებში მოვუხმობთ ", აგრეთვე "დოგმატს ჩვენი ქრისტე ღვთისა და მაცხოვრის განგებულების შესახებ", ვინაიდან წყალში სამგზის შთაფლვა და მისგან ამოსვლა "წარმოადგენს მისი სიკვდილის, დაკრძალვისა და მესამე დღეს აღდგომის სიმბოლურ სახეს" (39). წმიდა ნიკოდიმეს თქმით, საუბარია არა მხოლოდ სიმბოლიზმზე, არამედ რეალობაზე, რამეთუ "ადამიანი ნამდვილად განიცდის თავის თავზე უფლის სიკვდილს. ანუ, ნათლისღების მიღებისას ის კვდება და ქრისტესთან ერთად იმარხება ნათლისღების წყალში" (შდრ. რომ. 6:4).
შეუძლებელია უგულებელვყოთ წყალში სამგზის შთაფლვა "რადგან ჩვენში უნდა განხორციელდეს ქრისტეს სიკვდილისა და სამდღიანი დაკრძალვის მსგავსება". ამის გარდა, მართლმადიდებლური ნათლისღება განასახიერებს "უფლის სულის ჯოჯოხეთში ჩასვლას". ამიტომ, თუ "ქრისტეს დაკრძალვისადმი მსგავსების" მეშვეობით ღმერთი მოქმედებს ნათლღებულის სხეულში, მაშინ "ჯოჯოხეთში ჩასვლისადმი მსგავსების" მეშვეობით განიღმრთობა მისი სული. ასე აჯამებს ნიკოდიმე წმიდა მამათა სწავლებას ამ საკითხთან დაკავშირებით (40).
ზემოთ მოტანილი საწყისი დებულებები გვეხმარება სწორად შევაფასოთ როგორც კოლივადების, ასევე კ. ეკონომოსის საღვთისმეტყველო პოზიცია, რომელიც ზუსტად იმავე მოსაზრებას იზიარებდა მეორე მსოფლიო კრების მე-7 კანონთან და, ზოგადად, ძველი და ახალი მწვალებლების ეკლესიაში გადმოსვლის შესაძლებლობასთან დაკავშირებით.
________________
1. პრესუპპოზიცია (წანამძღვარი) — საბაზისო აქსიომათა და პრინციპთა საწყისი ერთობლიობა, რომლის საფუძველზეც შემდგომ ლოგიკურად აიგება მთავარი აზრი.
2. ორიგინალური ტექსტი ბერძნულად: εἷς κύριος μία πίστις ἓν βάπτισμα. აქ რუსულ ენაზე ეს ციტატა მოცემულია აზრობრივ-განმარტებითი თარგმანით, რათა ნათელი იყოს, თუ კონკრეტულად რაზეა საუბარი.
3. P, с. 51, 57. E, с. 139, 142, 147xiii-xviv (одно крещение в одной Церкви). O, с. 499, 485, 511.
4. Επιστ. (Письма) 73:21; 69:1, 2, 10; Ср. Tertullian, De Baptismo 15.
5. Cм. T. Ware, с. 82.
6. ამ კანონთა ტექსტი შეგიძლიათ იხილოთ 94-ე გვერდზე (ჩვენს საიტზე ამ კანონთა ტექსტები შეგიძლიათ იხილოთ ლინკზე გადასვლით - "აპოკ." რედ.).
7. ნეოფიტეს თანახმად (E, გვ. 132), მათი მეშვეობით "მოციქულთა კრება" მეტყველებს; შდრ. გვ. 131, 132, 133, "ყველა კრებას შორის უდიდესია მოციქულთა კრება", E, გვ. 143–144. იხ. P, გვ. xxiv, 53, 55. O, გვ. 399, 452–453, 480. ეკონომოსის დროს, არგოსის ეპარქიის პროტოსინგელმა ე. დიოგენიდისმა ეჭვქვეშ დააყენა მოციქულთა კანონების ავტორიტეტი. იხ. Γ. Δ. Μεταλληνού, Το ζήτημα της Μεταφράσεως της Αγίας Γραφής εις την Νεοελληνικήν κατά τον ΙΘ’ αι., Αθήναι 1977, σ. 394 (პროტოპრესვიტერი გიორგი მეტალინოსი. "წმიდა წერილის თანამედროვე ბერძნულ ენაზე თარგმნის საკითხი მეცხრამეტე საუკუნეში"). მღვდელმა კონსტანტინე ეკონომოსმა ეს მოსაზრება უარყო ზემოთ ხსენებულ სპეციალურ ნაშრომში (Περί των τριών Ιερατικών της Εκκλησίας βαθμών Επιστολιμαία Διατριβή, εν η και περί της γνησιότητος των αποστολικών κανόνων, υπό του πρεσβυτέρου και οικονόμου Κωνσταντίνου του εξ Οικονόμων, εν Ναυπλία αωλε’).
8. P, с. 55. O, с. 453–454.
9. E, გვ. 128, 142. P, გვ. 51, 370–371. O, გვ. 453. ნეოფიტე აცხადებს: "უმალ საიქიოში წავალს, ვიდრე უარვყოფ კართაგენის კრების მიერ დაწესებულ ურყევ წესრიგს" (გვ. 142).
10. E, გვ. 142, 147a-147b. P, გვ. 52. O, გვ. 426, 451. M, გვ. 263. შემდგომ ტექსტში მღვდელმოწამე კვიპრიანეს თავმჯდომარეობით ჩატარებული კრების გადაწყვეტილება ასევე იწოდება, როგორც "მღვდელმოწამე კვიპრიანეს კანონი", "მოწერილი იანუარიუსისა და დანარჩენი 18 ნუმიდიელი ეპისკოპოსისადმი", "მღვდელმოწამე კვიპრიანეს დროს კართაგენში შემდგარი მესამე წმიდა ადგილობრივი კრების კანონი".
11. P, გვ. 51. ნეოფიტეს თქმით: "ასეთ შემთხვევაში, თუ ჩვენი ნათლისღება და ერეტიკოსთა ნათლისღება ერთი და იგივეა, მაშინ ჩვენი რწმენაც და მათი რწმენაც ერთი და იგივე ყოფილა, რადგან უფალი ერთია. თუმცა სინამდვილეში ჩვენი რწმენა და მათი რწმენა არ არის ერთი და იგივე, და ამიტომ ნათლისღებაც არ არის ასეთი, და უფალი მათთან არ იმყოფება" E, გვ. 142. შდრ. O, გვ. 441, 454ff, 485. ეკონომოსი საუბრობს "მართლმადიდებლურ ნათლისღებაზე". მისი აზრით, ერეტიკოსთა საიდუმლოებები არ არის "მოქმედი" (άπρακτα) (გვ. 459).
12. Βαπτίζω, εκ του βύπτω = βουτώ ("ბაპტიძო, ეკ ტუ ბიპტო = ბუტო" – "Βαπτίζω" მომდინარეობს "βύπτω"-დან, ანუ ნიშნავს "ჩაყოფას", "ჩაძირვას" ("βουτώ")) – "აპოკ." რედ.), ანუ წყალში ჩაშვება, წყალში ჩაძირვა. O, გვ. 402. ეკონომოსი საფუძვლიანად უარყოფს თავისი ოპონენტების არგუმენტებს (გვ. 398ff). შდრ. გვ. 436ff, 442ff. P, გვ. 63ff. ათანასე პაროსელის თანახმად (M, გვ. 266), ნათლისღება ნიშნავს "ნათლღებულის წყალში ჩაძირვას" (εντός ταυ υγρού υποβρύχιον ποιείν τον βαπτιζόμενον).
13. O, გვ. 399, 426. შდრ. გვ. 413: "ყოვლადწმიდა და ჭეშმარიტი" (πανάγιον και αληθινόν). მსოფლიო კრებათა თანახმად, "წყალში სამგზის შთაფლვა და მისგან ამოსვლა წარმოადგენს ღვთის მცნების აღსრულებას და განასახიერებს სამერთიან ღმერთს". Ιωάννου Ρίννε, (Μητροπολίτου Ελσιγκίου), Ενότης και ομοιομορφία εν τη Εκκλησία, κατά το πνεύμα των Οικουμενικών Συνόδων, Θεσσαλονίκη 1971, σ. 37/38 (ჯონ რინი, ფინეთის მთავარეპისკოპოსი, ერთობა და ერთგვაროვნება ეკლესიაში მსოფლიო კრებათა სულისკვეთების შესაბამისად).
14. P, с. 63f. O, с. 399.
15. O, გვ. 426. ნეოფიტეს თანახმად: "ქრისტეს ეკლესია ერთ ნათლისღებას აღიარებს; და ეს არა მხოლოდ იმ აზრით, რომ იგი არავის ნათლავს ორჯერ, არამედ იმ აზრითაც, რომ ის ყველას ერთი და იმავე ნათლისღებით ნათლავს, და არა ისე, რომ ვიღაც ერთი სახის ნათლისღებით, ვიღაც კი — სხვა სახით" E, გვ. 142.
16. იხ. E, с. 126; P, с. 587; O, с. 89, 420.
17. E, с. 134; P, с. 51, 55, 370; O, с. 413.
18. შდრ. Ιερ. Κοτσώνη, Περί του κύρους της Ιερωσύνης των Αγγλικανών από της απόψεως του Κανονικού Δικαίου της Ορθοδ. Εκκλησίας, Αθήναι 1957, σ. 18 (იერ. კოცონისი, ანგლიკანთა მღვდლობის ნამდვილობის შესახებ მართლმადიდებელი ეკლესიის საეკლესიო სამართლის თვალსაზრისით). ნეოფიტეს თანახმად (E, გვ. 127), "ერეტიკოსთა ნათლისღება სრულიად უარყოფილია (το μεν των αιρετικών (βάπτισμα) παντελώς αθετείται, τα δε των αποσχισθέντων), სქიზმატიკოსთა ნათლისღება კი წმიდა მირონით ცხების მეშვეობით იღებს კურთხევასა და კანონიერებას (μόνη τη του μύρου επιχρίσει εγκαινιζόμενον) მოციქულთა 47-ე და 68-ე კანონების, კვიპრიანეს I კანონისა და ბასილი დიდის 47-ე კანონის საფუძველზე".
19. E, გვ. 133, 147f. აქ ნეოფიტე ეყრდნობა წმიდა მამათა შეხედულებებს: კვიპრიანეს, ათანასე დიდის, ბასილი დიდის, ლაოდიკიის კრების მე-8 კანონსა და მოციქულთა კანონებს.
20. E, с. 142; 135–136.
21. P, с. 52–53.
22. E, с. 137.
23. P, გვ. 56. ხოლო ნეოფიტეს თანახმად, "საიდუმლოს წარმატებით აღსრულებისთვის, თავისთავად, მხოლოდ სამგზის შთაფლვა წმიდა სამების მოხმობით საკმარისი არ არის", E, გვ. 147xiv. ეს იმიტომ, რომ "ჭეშმარიტი ნათლისღება, მოციქულთა 47-ე კანონის შესაბამისად, უნდა განიხილებოდეს არა მხოლოდ როგორც მამის, ძის და წმიდა სულის სახელით და სამგზისი შთაფლვით, არამედ უნდა ხორციელდებოდეს წმიდა სამების მართლმადიდებლური აღმსარებლობით..." (το κατ’ αλήθειαν βάπτισμα του μζ’ αποστολικού κανόνος ουχ απλώς το εις Πατέραν και Υιόν και Πνεύμα Άγιον εν τρισί καταδύσεσιν υποληπτέον, αλλά και το εν υγιά της Τριάδος ομολογία....) E, გვ. 139.
24. "ნათლისღებისა და ხელდასმის შემთხვევაში მოქმედებს ერთი და იგივე პრინციპი", E, გვ. 147xxii. შდრ. O, გვ. 459, 492; E, გვ. 133: "Οι αιρετικοί ούτε ορθόδοξοι εισιν, ούτε ιερείς" ("ერეტიკოსები არც მართლმადიდებლები არიან და არც მღვდლები"). შდრ. ξη’ Αποστολικόν და Αποστολ. Διατάξεις VI, 15 (მოციქულთა 68-ე კანონი და მოციქულთა განწესებები VI, 15).
25. E, გვ. 147xxii. მოციქულთა 68-ე კანონის თანახმად, ერეტიკოსებს არ გააჩნიათ მღვდლობა, და ამიტომ ყველა მათი "მღვდელმოქმედება" არის ამაო და მოკლებულია მადლსა და განწმედის მოქმედებას (και τα παρ’ αυτών ιερουργούμενα κοινά εισι, και χάριτος και αγιασμού άμοιρα), P. 50, 52. "მოციქულთა კანონების შესაბამისად, მათი მღვდლები ცრუნი არიან, ამიტომ მათი ნათლისღებაც, ბუნებრივად, ცრუა" (Ων γαρ οι ιερείς κατά τους αποστολικούς κανόνας ψευδείς, ψευδές δήπου και το τούτων βάπτισμα), E, გვ. 147xiii.
26. E, გვ. 147xiv. ნეოფიტე სამართლიანად აგრძელებს: "რადგან თუკი ის მაინც ანიჭებს მას (მადლს - "აპოკ." რედ.), თუ იგი მაინც ანიჭებს მას, მაშინ მათი ეკლესიაში გადმოსვლა აზრს მოკლებულია, და ერეტიკოსებმა, რომლებიც არ გადმოდიან, იციან ეს" (Ει γαρ παρέχει, αλόγως λοιπόν τη Εκκλησία προσέρχονται, και αιρετικοί οι μη προσερχόμενοι ακούουσιν).
27. P, с. 370.
28. E, с. 132.
29. ეს დაკანონდა (επεκυρώθη) მეხუთე-მეექვსე მსოფლიო კრების მე-2 კანონით. O, გვ. 491.
30. O, с. 398.
31. იქვე.
32. O, с. 485.
33. E, გვ. 147xiv. ასევე, ეკონომოსის თანახმად, "ინოვაცია" ("სიახლე"), რომელიც ეხება ნათლისღების წესს (καινοτομία)" არის არა უბრალოდ ერესი, არამედ დოგმატური ერესი, ამ სიტყვის ზუსტი მნიშვნელობით... მიუხედავად ამისა, ეს არის საზიზღარი და საძაგელი პრაქტიკა, რომელიც არავითარ შემთხვევაში არ აუქმებს ერესის ბრალდებას. ეს არის ერეტიკოსთა მანკიერი გამოგონება და ნათლისღების ღვთივგადმოცემული წესის (παραδεδομένου τύπου) გაყალბება..." O, გვ. 485. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ეს არის ერესის ნაყოფი!
34. E, с. 147xvii. Ср. Правило I св. Василия Великого и Περί Αγίου Πνεύματος (О Святом Духе), гл. 27, PG 32:185C f.
35. E, с. 147xiv.
36. O, с. 425.
37. О Святом Духе, гл. 12, PG 32:117B. Ср. E, с. 147xiv, 147xvii.
38. O, с. 426.
39. O, с. 398–399. M, с. 266. Ср. T. Ware, с. 91ff.
40. P, с. 63f.
________________
წყარო: https://azbyka.ru/otechnik/Georgij-Metallinos/ispoveduyu-edino-kreshhenie/#source
მასალა რუსულიდან ითარგმნა და გამოსაქვეყნებლად მომზადდა საიტ "აპოკალიფსისის" რედ. მიერ. 2026 წ.